2025'te Avrupa'da en yoksul ve zengin ülkeler hangileriydi?

Satın alma gücüne göre kişi başı gelir: 2025'te Avrupa'da en yoksul ve zengin ülkeler hangileriydi?

2025'te Avrupa'da satın alma gücü standardına göre kişi başına GSYH büyük farklılıklar gösteriyor. AB'de her üç kişiden biri, kişi başına GSYH'si AB ortalamasının üzerinde olan bir ülkede yaşıyor.

Satın alma gücü standardına (PPS) göre kişi başına gayri safi yurtiçi hasıla (GSYH), fiyat düzeyi farklılıklarını dikkate aldığı için ulusal gelir seviyelerini karşılaştırmada yaygın olarak kullanılan bir ölçüt.

AB İstatistik Ofisi Eurostat verilerine göre 2025'te PPS cinsinden kişi başına GSYH, Avrupa genelinde önemli farklılıklar gösteriyor. AB ortalamasının 100 kabul edildiği ölçekte bu değer, Bulgaristan ve Yunanistan'da 68'den Lüksemburg'da 239'a kadar uzanıyor. Bu da Lüksemburg'daki seviyenin Bulgaristan ve Yunanistan'ın yaklaşık üç buçuk katı olduğu anlamına geliyor.

Bu, fiyat farkları düzeltildikten sonra AB'de ortalama bir kişinin ortak bir mal ve hizmet sepetinden 100 birim satın alabildiği anlamına geliyor. Bulgaristan ve Yunanistan'da bu sepetten yaklaşık 68 birim alınabilirken, Lüksemburg'da bu sayı 239 birime çıkıyor. Lüksemburg'u 237 birimle İrlanda yakından takip ediyor.

Bu veriler, Lüksemburg ve İrlanda'nın kişi başına GSYH bakımından AB ortalamasının sırasıyla yüzde 139 ve yüzde 137 üzerinde olduğunu gösteriyor. Buna karşılık Bulgaristan ve Yunanistan'da bu oran AB ortalamasının yüzde 32 altında.

Bu iki uç örnek dışında, Hollanda PPS bazında kişi başına GSYH'de AB ortalamasının yüzde 134'ü ile en yüksek seviyeye sahip ülke oldu. Hollanda'yı Danimarka (yüzde 127) ve Avusturya (yüzde 117) izledi.

Almanya (yüzde 115), Belçika (yüzde 115), İsveç (yüzde 110), Malta (yüzde 110) ve Finlandiya (yüzde 101) da AB ortalamasının üzerinde yer alan diğer ülkeler oldu.

Almanya, kişi başına GSYH'de 'Büyük Dörtlü'ye liderlik ediyor

AB'nin "dört büyük" ekonomisi arasında, satın alma gücü standardına göre kişi başına GSYİH'de Almanya yüzde 115 ile en yüksek seviyede yer aldı. Almanya, AB ortalaması olan yüzde 100'ün üzerinde bulunan tek ülke oldu.

Fransa yüzde 98 ile AB ortalamasına yakın seyrederken, onu yüzde 96 ile İtalya izledi. İspanya ise yüzde 92 ile bu dört ülke arasında en düşük seviyede kaldı.

AB ortalamasının yüzde 20'den fazla altında kalan sekiz ülke

Yunanistan ve Bulgaristan'a ek olarak, satın alma gücü standardına göre kişi başına GSYH bakımından AB ortalamasının en az yüzde 20 altında kalan altı ülke daha bulunuyor.

Bunlar, AB ortalamasının yüzdesi olarak gösterilen verilere göre Letonya (yüzde 71), Slovakya (yüzde 75), Macaristan (yüzde 76), Hırvatistan (yüzde 78), Romanya (yüzde 79) ve Estonya (yüzde 79).

Bu oran Polonya ve Portekiz'de de AB ortalamasının yüzde 81'i seviyesinde gerçekleşti ve bu düzeye yakın seyretti.

Lüksemburg ve İrlanda tabloyu tam olarak yansıtmıyor

Ancak Lüksemburg ve İrlanda özel durumlar oluşturuyor. Eurostat, Lüksemburg'da çok sayıda yabancı çalışanın istihdam edildiğini, bu kişilerin ülkenin GSYİH'sine katkı sunduğunu ancak yerleşik nüfus içinde sayılmadığını belirtiyor.

İrlanda'da ise kişi başına GSYH'nin yüksek seviyesi kısmen fikri mülkiyet varlıklarını elinde bulunduran büyük çok uluslu şirketlerin varlığıyla açıklanıyor.

Bu varlıklara bağlı fason üretim GSYH'ye katkı sağlarken, elde edilen gelirin büyük bölümü yurt dışındaki nihai şirket sahiplerine geri dönüyor.

AB'de satın alma gücüne göre kişi başına GSYH ortalaması: 41 bin 600 euro

Ön verilere göre, satın alma gücü standardına göre düzeltilmiş euro cinsinden AB'nin kişi başına ortalama GSYH'si 2025'te yaklaşık 41 bin 600 euro oldu.

AB ülkeleri arasında bu rakam Bulgaristan'da 28 bin 300 eurodan (yaklaşık 1 milyon 457 bin 450 TL) Lüksemburg'da 99 bin 300 euroya (yaklaşık 5 milyon 113 bin 950 TL) kadar değişiyor.

Lüksemburg ve İrlanda'ya ek olarak, satın alma gücü standardına göre kişi başına GSYİH Hollanda'da 55 bin 600 euroya (yaklaşık 2 milyon 863 bin 400 TL), Danimarka'da ise 52 bin 800 euroya (yaklaşık 2 milyon 719 bin 200 TL) çıkarak 50 bin euronun üzerine çıkıyor.

Almanya'da bu rakam 47 bin 900 euro (yaklaşık 2 milyon 466 bin 850 TL), Fransa'da ise 40 bin 700 euro (yaklaşık 2 milyon 96 bin 50 TL) seviyesinde. AB'de 10 ülkede kişi başına GSYH, PPS bazında 35 bin euronun altında kalıyor.

Doğu Avrupa ile Batı ve Kuzey Avrupa

Eurostat'a göre, genel olarak Doğu Avrupa ülkeleri satın alma gücü standardına göre kişi başına GSYH'de en düşük seviyelere sahipken, Batı ve Kuzey Avrupa'daki AB üyeleri en yüksek seviyelerde yer alıyor.

Çalışan başına ya da çalışılan saat başına çıktı olarak ölçülen iş gücü verimliliği ile istihdam yoğunluğu, ülkeler arasındaki farkların başlıca nedenleri arasında gösteriliyor.

Her üç AB vatandaşından biri AB ortalamasının üzerinde yaşıyor

2025'te AB'nin 27 ülkesinden yalnızca 10'unda satın alma gücü standardına göre kişi başına GSYH AB ortalamasının üzerindeydi. Bu ülkeler toplam nüfusun yaklaşık yüzde 34'ünü oluşturuyor.

Genel olarak her üç AB vatandaşından biri, kişi başına GSYH'nin PPS bazında AB ortalamasının üzerinde olduğu bir ülkede yaşıyor. Bu da AB ülkeleri arasındaki farkların kayda değer olduğunu gösteriyor.

AB aday ülkelerinde kişi başına GSYH daha düşük

AB aday ülkeleri, Birleşik Krallık ve Avrupa Serbest Ticaret Birliği ülkeleri ön sonuçlara dahil edilmedi. Ancak 2024 verileri yine de önemli bir karşılaştırma imkanı sunuyor.

Aday ülkelerde satın alma gücü standardına göre kişi başına GSYH belirgin şekilde daha düşük. Bu oran Bosna Hersek'te AB ortalamasının yüzde 35'i, Arnavutluk ve Kuzey Makedonya'da yüzde 42'si, Sırbistan'da yüzde 52'si, Karadağ'da yüzde 53'ü ve Türkiye'de yüzde 72'si düzeyinde.

Türkiye hariç aday ülkelerin tamamı, AB üyesi ülkelerin altında kalıyor.

İngiltere yüzde 99 ile AB ortalamasına yakın seyrederken, Avrupa Serbest Ticaret Birliği ülkelerinde kişi başına GSYH belirgin biçimde daha yüksek. Bu oran Norveç'te AB ortalamasının yüzde 160'ı, İsviçre'de yüzde 151'i ve İzlanda'da yüzde 131'i seviyesinde.

Satın alma gücü standardına göre kişi başına fiili bireysel tüketim, hanehalkı maddi refahı ve yaşam standartlarının temel göstergelerinden biri olarak kabul ediliyor. Bu ölçütteki fark, satın alma gücü standardına göre kişi başına GSYH'deki farktan daha düşük.

Euronews