Sanatçı James Van Der Beek'in 48 yaşında ölümü: Bağırsak kanseri belirtileri nedir?

Amerikan gençlik dizisi Dawson's Creek ile büyük bir şöhret yakalayan James Van Der Beek, bağırsak kanseri nedeniyle 48 yaşındayken hayatını kaybetti.

2024 yılının sonunda kamuoyuyla paylaşılan bir araştırmada uzmanlar, bağırsak kanseri oranlarının genç yetişkinler arasında arttığı ve bunun nedeninin net olmadığı konusunda uyarıyordu.

Sağlık Bakanlığı'nın 2025 verilerine göre de Türkiye'de kalın bağırsak kanseri, hem erkeklerde hem kadınlarda en sık görülen kanser türleri arasında üçüncü sırada bulunuyor.

Van Der Beek'e 2023'ün ikinci yarısında kanser teşhisi konmuş, oyuncu bu haberi Kasım 2024'te kamuoyuyla paylaşmıştı.

Altı çocuğu olan oyuncu, 1998-2003 yılları arasında yayımlanan ve büyük ses getiren Dawson's Creek dizisinde Dawson Leery karakterini canlandırmıştı.

Sonrasında da birçok dizi ve filmde rol almıştı.

Dawson's Creek dizisinin oyuncuları, bağırsak kanseri nedeniyle 48 yaşında hayatını kaybeden James Van Der Beek için taziye mesajları paylaştı.

Katie Holmes, Instagram'da paylaştığı el yazısı bir açıklamada Van Der Beek'i; "cesareti, merhameti, fedakârlığı ve gücü" ile anarken, oyuncunun "hayata duyduğu minnettarlığı" da hatırlattı.

Dizide birlikte rol aldığı Busy Philipps ise Instagram'da, "James Van Der Beek milyarda birdi ve sonsuza dek onu özleyeceğiz. Başka ne söyleyeceğimi bilmiyorum. Çok ama çok üzgünüm" diye yazdı.

Philipps, 2,4 milyon takipçisini Van Der Beek'in ailesine tıbbi masraflar ve diğer giderler için destek olmak amacıyla internet üzerinden açılan bağış kampanyasına katkıda bulunmaya çağırdı.

Çarşamba günü açılan GoFundMe sayfası, Van Der Beek'in eşi Kimberley ve yaşları dört ile 15 arasında değişen altı çocuğu için bağış toplamayı amaçlıyordu.

Sayfa Perşembe sabahı itibarıyla 1,2 milyon dolar topladı.

Van Der Beek, geçen eylül ayında Oscar adayı Michelle Williams, Holmes ve Joshua Jackson da dahil olmak üzere Dawson's Creek oyuncu kadrosuyla yeniden bir araya gelmeyi planlıyordu.

Ancak hastalığı nedeniyle etkinliğe yalnızca video bağlantısıyla katılabildi.

Farkındalık yaratmak istedi

James Van Der Beek, kanser teşhisi ve mücadelesini de kamuoyundan gizlemedi.

Van Der Beek, çok sayıda röportaj ve televizyon programında, hikâyesinin başkalarına kanser taraması konusunda ilham vermesini umduğunu söyledi.

Van Der Beek, Kasım 2024'te People dergisine verdiği röportajda, 2023 Ağustos ayında konulan bağırsak kanseri teşhisini ilk kez kamuoyuyla paylaşmıştı.

Röportajda, kanser teşhisi "şoku" sonrası, "kanserle yaşamanın tam zamanlı bir işe dönüştüğünü" söyledi.

Van Der Beek, zamanının yüzde 90'ını yaşam tarzı değişiklikleri yapmaya odakladığını, ancak "yüzde 10'unda ise hıçkıra hıçkıra ağlayan, korkudan donup kalan bir haldeydim" diye anlattı.

Kaynak, Warner Bros.

Kanser teşhisinin başkalarına yardımcı olmasını umuyordu

Van Der Beek, ABD basınına verdiği röportajlarda, başkalarını tarama yaptırmaya teşvik etmeyi umduğunu da anlattı.

"Uzun zamandır göz önünde olan biri olarak, bu başıma gelir gelmez 'Bunun bir amacı olacak' diye düşündüm.

"'Bunu paylaşarak biraz iyilik yapabilirim.' Bu yıl ne kadar şaşırtıcı ve arındırıcı olsa da gerçekten çok zordu. Eğer birini benim son bir yılda yaşadıklarımı yaşamaktan kurtarabilirsem, bunu kesinlikle isterim."

Kaynak,Frank Micelotta/ImageDirect

Bağırsak kanserinin ileri yaşta görülme oranı halen daha fazla olsa da, 50 yaş altındakiler arasında birçok ülkede görülen artışın endişe verici olduğu belirtiliyor.

Kanser araştırmaları yapan vakıf Cancer Research UK'e göre İngiltere, en büyük artışın görüldüğü ülkelerden biri.

Araştırmacılar, kötü beslenme ve obezitenin risk faktörleri arasında yer alabileceğini söylüyor.

Fazla miktarda işlenmiş et tüketmek ve liften yoksun beslenmek bağırsak kanseri riskini artırabiliyor.

'Küresel bir olgu'

2007 ile 2017 yılları arasında 50 ülkeyi kapsayan çalışma, 27 ülkede gençler arasında vaka artışı yaşandığını ortaya koydu.

Araştırmacılara göre bu ülkelerin çoğu zengin ülkeler olsa da bazı gelişmekte olan ülkeler de bu gruba dahil.

Kaynak, Getty Images

Araştırmayı yürüten American Cancer Society'den Dr Hyuna Sung, "Erken yaşta başlayan bağırsak kanserindeki artış küresel bir olgu" dedi.

Önceki çalışmaların bu artışın ağırlıklı olarak yüksek gelirli Batılı ülkelerde görüldüğünü gösterdiğini kaydeden Dr Sung bu durumun artık dünya genelinde farklı ekonomilerde ve bölgelerde de belgelenmiş olduğunu belirtti.

Uzmanlar, insanların erken belirtilerin farkında olması gerektiğini vurguladı.

Bu belirtiler şunlar olabilir:

• Dışkıda kan görülmesi,
• Bağırsak alışkanlıklarında kalıcı bir değişiklik, daha sık tuvalete çıkma, daha gevşek dışkı,
• Karın ağrısı, rahatsızlık hissi ya da şişkinlik.

Bağırsak kanserine ne neden olur?

Ancak kimse bağırsak kanserine tam olarak neyin sebep olduğundan emin değil.

Yaşlandıkça, kansere yakalanma olasılığı artıyor. Bağırsakta da durum farklı değil. Çoğu vaka 50 yaş üstü yetişkinlerde görülür.

Kaynak,Getty Images

Risk artıran faktörler arasındaysa şunlar sayılabilir:

• Fazla kırmızı et ve salam, sucuk, pastırma gibi işlenmiş etleri tüketmek
• Sigara içmek
• Çok fazla içki içmek
• Fazla kilolu ya da obez olmak
• Bağırsağınızda tümöre dönüşebilen poliplerin olması

Kalıtsal mıdır?

Pek çok vakada bağırsak kanseri kalıtsal değil. Ancak 50 yaşından önce teşhis konmuş herhangi bir yakın akrabanız varsa doktorunuza söylemelisiniz.

Lynch sendromu gibi bazı genetik durumlar, insanların bağırsak kanseri geliştirme riskinin çok daha yüksek olduğu anlamına gelebilir.

Ancak doktorlar bu durumu bilirse bunlar da önlenebilir.

Riski nasıl azaltabiliriz?

Bilim insanları, bağırsak kanserlerinin yarısından fazlasının daha sağlıklı bir yaşam tarzına sahip olarak önlenebileceğini söylüyor.

Bu da daha fazla egzersiz yapmak, daha fazla lifli besin ve daha az yağ tüketmek ve günde yaklaşık altı ila sekiz bardak su içmek anlamına geliyor.

Aynı zamanda herhangi bir semptom durumunda doktora gitmek ve önerilmesi halinde kanser taramasını da kabul etmek önemli.

Kaynak,Getty Images

Nasıl test olurum?

Türkiye'de kalın bağırsak kanser taramaları; 50-70 yaş arasında kadın ve erkek nüfusa Kanser Erken Teşhis, Tarama ve Eğitim Merkezleri (KETEM), Toplum Sağlığı Merkezleri (TSM), Sağlıklı Hayat Merkezleri (SHM) ve Aile Sağlığı Merkezlerinde (ASM) iki yılda bir ücretsiz olarak yapılıyor.

Sağlık Bakanlığı, 50-70 yaş arasında kişilere, her 10 yılda bir de kolonoskopi ile tarama öneriyor.

Ailede kalın bağırsak polipleri, kalın bağırsak kanseri, ülseratif kolit, Crohn Hastalığı ya da kalıtsal polipozis veya polipozis dışı sendrom öyküsü olan bireylerde ise 40 yaşından itibaren tarama yapılabiliyor.

Daha genç bir yaş grubundaysanız ve semptomlarınız varsa da doktora başvurmalısınız.

Tek başınıza yapabileceğiniz test kitlerinin yararı olmaz. Buradan çıkan sonuçlar kafa karıştırıcı olabilir.

Ne tür tedaviler var?

Bağırsak kanseri, özellikle erken teşhis edilirse tedavi edilebilir.

Tedaviler kişilere göre uyarlanabiliyor. Genetik testler, bireylerde uygulanacak tedavide değişiklik sağlayabilir.

Türkiye'de Sağlık Bakanlığı'nın aktardığına göre bağırsak kanserinde cerrahi, ilaç tedavisi (kemoterapi) ve ışın tedavisi (radyoterapi) gibi farklı tedavi seçenekleri uygulanmakta.

İngiltere'de, kişiye özel kanser aşısı denemelerine başlandı.

55 yaşındaki Elliot Pfebve, İngiltere'de bağırsak kanserine karşı kişiye özgü bir aşı ile tedavi gören ilk hasta oldu.

Kanserin farklı evreleri nelerdir?

• Birinci evre kanser - küçüktür, ancak yayılmamıştır.
• İkinci evre kanser - daha büyüktür, ancak hala yayılmamıştır.
• Üçüncü evre kanser - lenf düğümleri gibi bazı çevre dokulara yayılmıştır.
• Dördüncü evre kanser - vücutta başka bir organa yayılarak ikincil bir tümör oluşturur.

BBC News