Milli Mücadele Döneminde Gediz Yunuslar Köyü -5-

03 Ocak 2026, 18:41

Ertuğrul Grubu kumandanı Kazım Özalp’ın anlatıları ile Gediz Muharebelerini okumaya devam edelim:

Muharebeye iştirak eden kuvvetler, 61 ve 11.fırkalar, bir depo alayı, 1. Kuvayı Seyyare ve Kütahya batısında Emet kazasında Dr. Fazıl Bey'in (sonradan Ayvalık'ta yerleşmiştir) teşkil ettiği milli müfrezeden kurulmuştu. Zaten batı cephesinin kuvvetleri de hemen hemen bunlardan ibaretti. Düşmana hissettirmeden kıtalarımızı yaklaştırdık. 23/24 gecesi 61. fırka sağ cenahta, depo alayı merkezde, 11. fırka sol cenahta, Kuvayı Seyyare de daha solda olmak üzere Gediz'in kuzeyinde Yunuslar Gediğinin iki tarafında yerleşmiş olan düşman kuvvetlerinin karşısında bulunuyorduk. Düşmanlar yanaştığımızdan ve gizli tertibatımızdan haber almışlardı. 24 sabahı bütün cephede taarruzumuzla şiddetli bir muharebe başladı. Hava yağmurlu idi. Aynı zamanda kesif bir sis tabakası ortalığı kaplamıştı. 11. Fırkamız, düşmanın şiddetli mukavemeti ve karşı taarruzu önünde muvaffak olamadı ve fırkaya bağlı bazı kıtalar dağıldılar. Bu fırkaya Kaymakam (Yarbay) Arif Bey (sonradan idam edilen Ayıcı Arif Bey'dir) kumanda ediyordu. Merkezden taarruz eden depo alayı ile sağ cenahtan taarruz eden 61. Fırka düşman mevzilerini şiddetle zorluyordu. Öğleden sonra taarruzun şiddetlendirilmesini ve 11. Fırkanın dağılan kuvvetlerini toplayarak tekrar taarruza geçmesini emrettim. Muharebe akşama kadar devam etti. Fakat düşmanı mevzilerinden çıkarmak mümkün olmadı. Geceleyin de taarruza devam edilmesi için emir verdim. Bu emrin sureti şudur[1]:

“1 - 61. Fırkanın 174. Alayı düşmanın şirnal cenahına taarruz etmekte, düşmanla 250 - 300 metre mesafede temastadır.

Alay 190: İki taburiyle gene düşmanla 300 - 400 metre mesafede temastadır.

2 - Merkezden ilerleyen Alay 159 un bir taburu Polatlı ile Derbent arasındaki sırtlarda düşmana altı yüz metreye kadar mesafeye takarrüp etmiştir. 11. Fırka kıtaatının vaziyeti tefrik edilmemekte ise de mezkür fırka cephesinde muharebenin devam ettiği anlaşılmaktadır.

3 - İki taburdan ibaret kalan ihtiyatı umumi Efendi Köprüsündedir.

4 - Kuvayı Seyyare'nin ve Emet kuvayı milliyesinin vaziyetleri hakkında Grupça malümat alınamamıştır.

5 - Düşman bu ana kadar sebat etmekte olduğundan gece dahi taarruza devam edilerek düşman behemehal mağlüp edilecektir. Bunun için taarruz kolları düşman mevzilerinde münasip hücum noktaları intihap ederek müteaddit kollardan hücum ile işbu noktaları zaptedecek ve düşman mevzilerini kamilen işgal eyledikten sonra bu mevzilerde kalıp yarın için emre intizar eyleyeceklerdir.

6 - İhtiyatı umumiden ayrıca bir bölük doğruca Gedik methaline ilerliyecek ve tesadüf edeceği düşman kıtasına ateş baskını yapacaktır.

7 - Hücum zamanını fırkalar taarruz kollarının vaziyetlerine göre kendileri tayin edecekler ve mamafih behemehal tevhidi hareket eyleyeceklerdir. Hücum hareketinin gece yarısından sonraya kalmamasına da gayret olunacaktır.

8 - Alay 159 dan Polatlı ile Gedik arasında işgal muharebesi yapmakta olan kuvvet vaziyetini muhafaza edecek, yalnız ufak kıtalarını düşman üzerine saldırıp şaşkınlık verecektir. Gece harekatı esnasında kıtaat arasındaki irtibatın hüsnü muhafazası ve yanlışlığa mahal verilmemesi ve zaptedilen nıkatın (zorla ele geçirilen) diğer kıtalarca da malum olması için icap eden tedbirler yapılmalıdır.

9 - Hücumun sureti icra ve neticesi derhal bana bildirilecektir.

10 - Bu emir fırka 11 ve fırka 61 ve Alay 159 kumandanlıklarına 26.10.1920 saat 5.20 sonra da tarassut mahallinden yazılmıştır ve berayı malümat Garp Cephesi Kumandanlığına arz edilmiştir. Ertuğrul Grubu Kumandanı Kazım[2]”.

Bu emirle hareket eden 61. Tümen komutanın emrindeki bazı alaylar düşmanın 1. Hat siperine girmeyi başarsa da, Yunanlıların karşı taarruzu üzerine geri çekilmek mecburiyetinde kaldı. Önce topçu birlikleri arkasından da diğer askerler çekildi[3].

Yazının devamı için tıklayınız

______________________________________________

[1] Kazım Özalp, a. g. e., s. 164.

[2] A. g. e., s. 164-165.

[3] Hüseyin Göksal, a. g. e., s. 33.

Yorum Gönder 0

Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.