ALPER ŞİRVAN: Ahlak..

“Ahlak”, en basit tanımlamayla insanların davranışlarını iyi ile kötü, doğru ile yanlış, adil ile adil olmayan ölçeğinde değerlendiren kurallar, değerler ve alışkanlıklar bütünüdür.

Yalın bir ifadeyle:

“Bir insan nasıl yaşamalı, nasıl davranmalı?” sorusuna verilen cevapların alanıdır.

Gündelik hayatta dürüstlük, saygı, vicdan, sorumluluk, merhamet gibi kavramlar ahlakın içine girer.

Etik ile ahlak sıkça karıştırılır.

Ahlak, başta da belirttiğim gibi bir toplumun içinde zamanla kendiliğinden oluşan, bireylerin neleri yapıp neleri yapmaması gerektiğini belirleyen yazısız kurallar, değerler ve alışkanlıklar bütünüdür.

Etik ise, ahlaki kuralları ve doğru-yanlış kavramlarını felsefi ve evrensel düzeyde inceleyen, sorgulayan ve temellendiren bir düşünce disiplini; başka bir ifadeyle ahlak felsefesidir.

İnsanlar ahlaki değerlerini aileden, toplumdan, inanç sistemlerinden, vicdandan, akıl ve deneyimden; içinde yaşadıkları kültür ve çağdan etkilenerek oluşturabilir.

Her toplumda biçimi değişse de “dürüstlük, adalet, sorumluluk, empati ve merhamet, saygı, zarar vermeme, güvenilirlik” gibi bazı ortak ilkeler öne çıkar.

Ahlakın “bireysel ahlak”, “toplumsal ahlak”, “meslek ahlakı”, “evrensel ahlak” gibi türleri vardır.

Felsefedeki ahlak yaklaşımları da derinliklidir.

Sokrates, “İnsan doğruyu bilirse doğru davranır.” demiştir.

Aristoteles, “Erdemli insan olmak önemlidir; iyi alışkanlıklar karakteri oluşturur.” fikrini ortaya atar.

Immanuel Kant, “Sonuçtan bağımsız olarak doğru olanı yapmak gerekir.” düşüncesini savunur.

Farabi, “İyi fiillerin insanın huyu ve karakteri hâline gelmesi erdemdir.” diyerek alışkanlığa dönüşen iyiliğe vurgu yapar.

Ziya Gökalp, toplumcu bir vizyonla “Ahlâkın kaynağı cemiyettir.” der.

Nurettin Topçu, “Zulme karşı koyan vicdan hareketi isyan adını alır.” sözüyle ahlak konusunda vicdanı ön plana çıkarır.

Örnekler çoğaltılabilir ve ahlak konusunda daha fazlası yazılabilir.

Böylesi derinlikli bir konu olan ahlak, bizim toplumumuzda ne yazık ki sadece özel hayatlarda, kılda tüyde, kılık kıyafette, hatta yemede-içmede aranır.

Oysa ahlakı…

Çocukların tacize-tecavüze uğradıkları tarikat, cemaat yurtlarında,

Çürük malı müşterisine kakalamaya çalışan tezgahlarda,

Vatandaşın tamire getirdiği araca türlü masraf çıkarıp “15 gün sonra gel al” diyen; kişinin tanınmış ve sosyal medyada etkili olduğunu fark edince işi iki günde, çok daha düşük fiyata yapanlarda,

Sattığı şeyin kusurlarını söylemeden yeni fiyatına satmaya çalışan ilanlarda,

Engelli park yerine park edenlerde, rampaları kapatan otomobillerde,

Vergi indiriminden faydalanmak için rapor almaya uygun olmadığı halde rapor alanların ve bunu denetlemeyenlerin, göz yumanların kirli ruhlarında,

İşleyen sistemleri istismar edip bozulmasına ve o sistemden yararlanan gerçek hak sahiplerinin hak gasplarına yol açanların zehirli davranışlarında,

Fakir kâğıdı alan milletvekili eşinde ve bu ortaya çıkınca “özür dileyerek” yırtmasının yolunu açan düzende,

Hakkı olmayanın peşinde koşanlarda,

Olan biten onca şeyden sonra “Utanmıyoruz, utanacak ne var?” diyerek temsil ettiği düşünülen değerleri kirletenlerin pişkinliklerinde,

Oy aldığı insanlara ihanet ederek tam tersi yönde hareket eden siyasetçilerin duruşlarında,

İktidar ve güç için yapmayacağı şey olmayanlarda,

Siyasette “kukla” olanlarda,

Fiyatı olan insanlarda,

Kişinin işini iyi ve hakkıyla yapıp yapmadığında,

Söylemde değil fiilde…

Aramak lazım galiba.

Ne dersin?

*************************************************************************************************

Haftanın Notu:

Kutsallarınızı ve her tür değerinizi siyasetçilerden uzak tutunuz.

.....

Yazarın tüm yazıları için tıklayınız