Din, sayısal bir nicelik yarışını mı, yoksa vicdanlarda gerçekleşen niteliksel bir dönüşümü mü? Daha çok insanı biçimsel bir kalıba sokmayı, namaz kılanların sayısını artırmayı, Arap harflerini okutmayı, sakalı, sarığı, cübbeyi, carşafı yaygınlaştırmayı dinin zaferi sayan bir anlayışla karşı karşıyayız. Oysa İslam’da ibadet, bir vitrin süsü veya kimlik etiketi değil; insanı kötülükten arındıran bir ahlak süzgecidir. İbadetin ölçüsü görüntüsü değil, ürettiği dönüşümdür. Ahlaka dönüşmeyen dindarlık, dine hizmet değil; dini biçimsel bir kılıf altında tüketmektir.

Bugün önümüze sunulan tablo tam anlamıyla bir “Vitrin Müslümanlığı”dır. Dini simgeler sakal, sarık, kıyafet veya kutsal kelimeler toplumsal güven devşirmenin, itibar kazanmanın ve denetimden kaçmanın ucuz birer aracına dönüştürülmüştür. Biçim, tarikat ve cemaatlerin sayısal büyüme tutkusunu tatmin ederken; ruh, vicdan ve adalet sahadan çekilmiştir.

Bu vitrin anlayışının en ağır ve mide bulandırıcı sonucu, kamu malı ve kul hakkı konusunda ortaya çıkan ahlaki çöküştür. Dârülharp anlayışından türetilen bazı yorumlarda, karşı tarafın malını hileyle “ütmenin” meşru sayılmasının önü açılmıştır. Bu anlayış devlet malına taşındığında ise, “Devletin malı nasılsa bizim değil” diyerek gaspı meşrulaştıran bir zihniyete dönüşür. İşte din adına yapılan en tehlikeli tahrifat budur: Hırsızlığı ve kul hakkını bir dinî gerekçenin arkasına saklamak.

Bir yanda hak etmeyene dağıtılan mülakat torpilleri, liyakatsiz kadrolaşmalar, usulsüz ihaleler ve yetim hakkıyla dolan banka hesapları; diğer yanda bu haram servetle çıkılan, özel jetli gösterişli umre seferleri... Haramla ihrama giren, talanla hacca koşan bir pişkinlik!

Oysa Kur’an-ı Kerim ölçüyü berrak çizer:

“Şüphesiz namaz, insanı hayasızlıktan ve kötülükten alıkoyar.” (Ankebut, 45)

Demek ki mesele “Namaz kılıyor mu?” sorusu değildir. Asıl soru şudur: “O namaz, o insanı neye dönüştürdü?”

*Mesele sadece Arap harflerini okutmak değil, Allah'ın ne dediğini anlatmaktır.*

Eğer bir kimsenin kıldığı namaz;

Torpil yapmasını, yandaşını liyakatli insanların önüne geçirmesini engellemiyorsa,

İhale dosyasında Rabbinden korkup yetim hakkına göz dikmesini engellemiyorsa,

Kamu imkânlarını şahsi istikbalinin basamağı yapmaktan alıkoymuyorsa,

Başkalarının hakkını hileyle gasp etmekten vazgeçirmiyorsa,

Karunlaşma hırsından ve mal yığma tutkusundan onu vazgeçirmiyorsa...

O zaman ortada ciddi bir ahlaki çelişki vardır. Bu çelişki Kur’an’ın uyardığı gösteriş dindarlığına dönüşür:

"Yazıklar olsun o namaz kılanlara ki, onlar namazlarından gafildirler. Onlar gösteriş yaparlar ve en küçük bir yardımı bile engellerler." (Maun, 4-7)

Kur’an, dini yalanlayan tipi anlatırken ritüel eksikliğinden değil; ahlaki çöküşten bahseder: Yetimi itip kakan, yoksulun hakkını gözetmeyen ve ibadeti şov malzemesi yapan kimsedir o.

Sakal dürüstlüğün garanti belgesi değildir; Sarık adaletin, cübbe merhametin kanıtı olmadığı gibi. Aslında bunlar islamın kendisi de değildir. Arap örfüdür.

Bu yüzden “Kaç kişiye şeklen ibadet ettirdik?” diye övünmek beyhudedir. Asıl soru şudur: “O insanlar o ibadetle birlikte daha adil, daha dürüst ve kamu malına karşı daha hassas oldular mı?”

Din cübbede veya şekilde değil; insanın vicdanında ve emanete bakışında kendini gösterir. Dindarlık, kalabalıklar önünde yapılan ibadetin görkeminde değil; kimsenin görmediği bir ihale odasında adil davranabilmektedir.

Çünkü insanın gerçek dindarlığı, kendisine hiçbir bedel ödetmeyen yerde değil; çıkarıyla hakkın karşı karşıya geldiği yerde belli olur.

Toplumun kurtuluşu görüntü pazarlığında değil; Kur’an’ın emrettiği adalet, liyakat ve kul hakkı hassasiyetini hayatın ortasına koyan vicdan dindarlığındadır. Dinin gerçek sınavı, seccadede Allah’ın huzurunda ne kadar eğildiğin kadar; hayatın içinde kul hakkı ve yetim malı karşısında ne kadar dik durabildiğindir.

Tüm kardeşlerime sağlık, selamet ve selamlarımla..