İran, Batı’ya karşı yeni koz olarak Hürmüz internet kablolarından ücret almayı planlıyor
İran Devrim Muhafızları'na (DMO) bağlı medya, su yolu üzerindeki egemenlik iddialarını gerekçe göstererek Tahran'ı Hürmüz Boğazı'ndan geçen denizaltı kablolarına ücret uygulamaya ve küresel veri trafiğini izlemeye çağırdı.
İran Devrim Muhafızları bağlantılı medya kuruluşları, Tahran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçen denizaltı fiber optik kablolara ücret uygulamasını savunuyor. Bu yayınlara göre, su yolunun küresel dijital altyapıdaki rolü İran’a milyarlarca dolar gelir sağlayabilir ve Batı’ya karşı yeni bir baskı aracı sunabilir.
Devrim Muhafızları ile bağlantılı Tasnim Haber Ajansı, İran’ın kabloların sahibi ve işletmecisi olan uluslararası konsorsiyumlardan geçiş ücreti almasını, bakım hizmetleri sunmasını ve Google, Meta, Microsoft ve Amazon dahil şirketlerin İran düzenlemeleri kapsamında faaliyet göstermesini şart koşmasını önerdi.
İran Meclisi Sanayi Komisyonu üyesi Mostafa Taheri, geçiş ücretlerinden elde edilebilecek potansiyel gelirin 15 milyar dolara kadar çıkabileceğini söyledi.
Tasnim ve Devrim Muhafızları bağlantılı Fars Haber Ajansı ise daha da ileri giderek İran’ın kablolar üzerinden akan veri trafiğini izleyebileceğini öne sürdü. Bu altyapı; bulut hizmetleri, SWIFT dahil finansal mesajlaşma sistemleri ve küresel internet trafiğinin büyük bir bölümünü taşıyor.
Tasnim, Körfez ülkelerine hizmet veren en az yedi büyük iletişim kablosunun boğazdan geçtiğini iddia etti. Bunlar arasında Asya, Avrupa ve Orta Doğu’daki veri merkezlerini birbirine bağlayan FALCON, GBI ve Gulf-TGN sistemleri de bulunuyor.
Bu tür önerilerin yasal dayanağı zayıf. İranlı yayın organları BM Deniz Hukuku Sözleşmesi'ne atıfta bulunarak boğazın dar coğrafyasının deniz tabanını İran ve Umman'ın yetki alanına soktuğunu savunuyor.
Ancak BMDHS, uluslararası seyrüsefer ve iletişimin kesintisiz akışını koruyan bir transit geçiş ilkesi içeriyor. İran UNCLOS'u imzalamış ancak hiçbir zaman onaylamamıştır.
Denizaltı kabloları uluslararası konsorsiyumlara aittir ve bu kablolara ücret uygulanması ya da denetlenmesi yönündeki herhangi bir girişim ani uluslararası hukuki ve siyasi dirençle karşılaşabilir.
Devlet kontrolünün aracı
Bu öneriler, boşlukta ortaya çıkmış değil. Tahran, ABD ve İsrail’e karşı savaşın şubat ayında başlamasından önce de ülke genelindeki protestolara yönelik baskının bir parçası olarak kendi halkının küresel internete erişimini kısıtlıyordu.
NetBlocks, bu hafta internet kesintisinin 76. gününe girdiğini, hükümet destekli erişim modellerinin ise açık bağlantı yerine gözetim, yolsuzluk ve dolandırıcılık ürettiğini bildirdi.
İran İletişim Bakanı, nisan ayında yaklaşık 10 milyon kişinin geçimini sürdürebilmek için istikrarlı dijital erişime ihtiyaç duyduğunu ve kesintinin işletmelere günde 600 milyar tümen maliyet yarattığını kabul etti.
Kablo ücreti önerileri de dijital altyapının bir devlet kontrolü aracı olarak görülmesi yönündeki aynı yaklaşımın devamı niteliğinde.
İran ile Umman’ı ayıran Hürmüz Boğazı, en dar noktasında yaklaşık 22 kilometre genişliğinde. Normal koşullarda dünya petrolü ve sıvılaştırılmış doğal gazının yaklaşık beşte biri buradan geçiyor.
Related
İngiltere denizcilik kurumu, BAE açıklarında alıkonulan bir geminin İran’a doğru yöneldiğini raporladıİran, ABD’nin Hürmüz Boğazı çağrısına karşı çıktı, Trump altyapı saldırısı tehdidini yineledi
İran, savaşın başlamasıyla birlikte boğazı ticari gemi trafiğine fiilen kapatmış, enerji fiyatları hızla yükselmişti.
ABD Donanması ise 13 Nisan’da İran limanlarına yönelik kendi ablukasını uygulamaya koydu. 8 Nisan’dan bu yana yürürlükte olan ateşkes ise kırılganlığını koruyor. Trump, bu hafta ateşkesin sürme ihtimalini "yüzde bir," olarak tanımladı.
Euronews, Tasnim, Pars haber ajansı
Web.tv
