#Mehmet Ersoy

Şanlıurfa Karahantepe’de Leopar Sırtında İnsan Heykeli Bulundu

Şanlıurfa’daki Karahantepe’de yürütülen kazılarda, bir leoparın sırtında oturan insanı betimleyen yaklaşık 11.000 yıllık bir heykel bulundu. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Ersoy’un duyurduğu heykel, daha önce benzerine rastlanmayan bir üsluba sahip kompozit bir eser olarak tanımlanıyor. Bakanlığın açıklamasına göre 70 santimetre yüksekliğindeki heykel, yaklaşık 11.000 yıl önce bırakıldığı yerden günümüze kadar ulaştı. Eser, 3 metre çapında, zemini yassı taşlarla kaplanmış bir yapının duvarı boyunca uzanan bir sekinin üzerinde bulundu. Açıklamada, heykel, “daha önce benzerine rastlanmayan bir üslupta” ve “kompozit” bir eser olarak niteleniyor; yani birden fazla figürün (bir insan ve bir leopar) tek bir kompozisyonda birleştirildiği bir betim. Karahantepe, Şanlıurfa kent merkezine yaklaşık 55 kilometre uzaklıkta, Tek Tek Dağları Milli Parkı içinde yer alıyor ve Göbeklitepe ile çağdaş, yani insanlık tarihinin en erken anıtsal yerleşimlerinden biri. 1997’de keşfedilen, 2019’dan bu yana Prof. Dr. Necmi Karul başkanlığında kazılan alan, hem Göbeklitepe’dekilere benzer çok sayıda dikilitaşıyla hem de ağırlıklı olarak insan betimlerinin öne çıktığı zengin heykel repertuvarıyla tanınıyor. Aslında insan-leopar teması Karahantepe için yeni değil. Önceki kazı sezonlarında da alanda, bu kez sırtında leopar taşıyan bir insanı betimleyen bir heykel bulunmuş ve Şanlıurfa Arkeoloji Müzesi’nde sergilenmeye başlanmıştı. Yeni bulunan eser ise kompozisyonu bakımından farklı. Burada insan, leoparın sırtında oturuyor. İki heykel birlikte düşünüldüğünde, insan ile leopar (ya da büyük kedi) ilişkisinin, Karahantepe’nin sembolik dünyasında yinelenen ve önemli bir tema olduğu görülüyor. Arkeofili'nin aktardığına göre, heykelin ne anlama geldiği, hangi bağlamda kullanıldığı ve bu insan-leopar ilişkisinin Neolitik inanç dünyasında neyi temsil ettiği ise henüz bilinmiyor. Kazı ekibinin ilerleyen dönemde eserle ilgili daha ayrıntılı bilimsel değerlendirmeler paylaşması bekleniyor.