Et ürünlerinde kurallar değişti... Döner, kıyma ve sucukta yeni dönem
Tarım ve Orman Bakanlığı, et, kıyma, döner, köfte, sucuk ve diğer et ürünlerinin üretim ve satışına ilişkin kuralları yeniden belirledi. Yeni düzenlemeyle dönerin içeriğine, kıymanın etiketine, kanatlı kıymanın satış şekline ve ürünlerde kullanılabilecek katkı maddelerine ilişkin daha ayrıntılı şartlar getirildi. İşletmelere uyum için 31 Mart 2027'ye kadar süre tanındı.
Tarım ve Orman Bakanlığının Türk Gıda Kodeksi Et, Hazırlanmış Et Karışımları ve Et Ürünleri Tebliği (Tebliğ No: 2026/15) Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni Tebliğ, 2019'dan bu yana yürürlükte olan düzenlemeyi yürürlükten kaldırırken, et ve et ürünlerinin üretimi, ambalajlanması, etiketlenmesi ve piyasaya arzına ilişkin yeni kurallar getirdi.
DÖNERİN TÜRÜ ETİKETTE AÇIKÇA YAZACAK
Yeni düzenlemede döner, üretim şekline göre “yaprak döner”, “kıyma döner” ve “yaprak-kıyma döner” olarak tanımlandı.
Kıyma dönerde kırmızı etin en fazla yüzde 90'ı kıymadan, en az yüzde 10'u yaprak haline getirilmiş çiğ kırmızı etten oluşacak. Yaprak-kıyma dönerde ise yaprak et oranı en az yüzde 60, kıyma oranı en fazla yüzde 40 olacak. Dönerin yağ oranı yüzde 25'i, tuz oranı ise yüzde 2'yi aşamayacak. Üretimde fıstık ve peynir gibi girdiler kullanılamayacak. Dönerde toplam et proteini oranı da en az yüzde 12 olacak.
Piyasaya sunulan ürünün adında “yaprak”, “kıyma” veya “yaprak-kıyma” ifadelerinin ürün adıyla aynı renk ve yazı karakterinde kullanılması zorunlu olacak.
KIYMA ETİKETİNDE YAĞ VE KOLAJEN BİLGİSİ BULUNACAK
Yeni Tebliğle kıyma etiketlerinde “Yağ en çok yüzde...” ve “Kolajen bağ doku proteini/et proteini oranı en çok...” ifadelerinin temel görüş alanında yer alması zorunlu hale getirildi.
Etiketlerde ürün adının tür adıyla birlikte belirtilmesi gerekecek. Ayrıca marka dahil olmak üzere “%100”, “%100 Dana eti” veya “%100 Göğüs eti” gibi ifadeler ve logolar kullanılamayacak.
MARKETLERDE KIYMA TÜKETİCİ TALEBİYLE HAZIRLANACAK
Perakende işletmelerinde kıyma, kanatlı kıyma ve hazırlanmış et karışımlarının üretimi, genel olarak tüketici talebi üzerine ve anında yapılabilecek. Kanatlı kıyma ve kanatlı kıyma kullanılarak hazırlanan kanatlı eti karışımları ise yalnızca dondurulmuş olarak piyasaya arz edilebilecek. Çiğ kanatlı etleri hazır ambalajlı olarak satılacak ve perakendeci tarafından ambalaj bütünlüğü bozulmadan tüketiciye sunulacak.
SUCUK VE PASTIRMADA PROTEİN TOZU VE SOYA KISITLAMASI
Sucuk, ısıl işlem görmüş sucuk ve pastırma üretiminde protein, protein hidrolizatı, protein tozu gibi azot kaynakları ile nişasta, nişasta içeren maddeler ve soya ürünleri gibi dolgu maddeleri kullanılamayacak. Baharatlardan kaynaklanan nişasta ve bitkisel protein için ise sınırlı bir istisna getirildi. Sucukta toplam et proteini en az yüzde 15, ısıl işlem görmüş sucukta ise en az yüzde 13 olacak.
Kavurma ve kıyma kavurmada ise hiçbir gıda katkı maddesine izin verilmeyecek. Bu ürünlerde protein tozu, nişasta ve soya gibi dolgu maddeleri de kullanılamayacak.
DÖNER VE BAZI ET ÜRÜNLERİNDE TÜTSÜ YASAK
Yeni düzenlemeyle sucuk, ısıl işlem görmüş sucuk, döner, kanatlı eti döneri, pastırma, kavurma ve kıyma kavurmada tütsüleme yapılamayacak.
Ayrıca bu ürünlere tütsü aroma vericisi ve et aroması veren aroma vericilerin kullanımına da sınırlama getirildi.
KANATLI ÜRÜNLERİNDE DE YENİ STANDARTLAR
Kanatlı köfte ve kanatlı burgerde toplam et proteini en az yüzde 10, yağ oranı en fazla yüzde 15, tuz oranı ise en fazla yüzde 2 olacak. Kanatlı eti dönerinde toplam et proteini en az yüzde 14 olacak. Pişmiş kanatlı eti dönerinde ise bu oran yüzde 18 olarak belirlendi. Mekanik ayrılmış kanatlı eti (MAKE) yalnızca kanatlı emülsifiye et ürünlerinde kullanılabilecek. MAKE içeren ürünlerde etiket üzerinde tüketiciyi bilgilendiren özel ifade bulunması gerekecek.
“BAŞ ETİ İÇERİR” İBARESİ ZORUNLU
Emülsifiye et ürünlerinde baş eti kullanılması halinde etikette “Baş eti içerir.” ifadesi yer alacak. Mekanik ayrılmış kanatlı eti kullanılan emülsifiye kanatlı ürünlerinde ise etikette “Mekanik ayrılmış ... eti içerir.” ifadesinin yanı sıra bileşenler listesinde de bu bilginin bulunması gerekecek. Çiğ kanatlı eti, kanatlı kıyma ve hazırlanmış kanatlı eti karışımlarının etiketlerinde “Pişirme sırasında merkezi sıcaklık en az 72 °C’ye ulaşmalıdır.” uyarısı bulunacak.
Dondurulmuş olarak satılan çiğ et, kıyma, hazırlanmış et karışımları ve mekanik ayrılmış kanatlı etlerinde ise “Çözündürüldükten sonra tekrar dondurulmaz.” ifadesine yer verilecek.
İŞLETMELERE 31 MART 2027'YE KADAR SÜRE
Yeni Tebliğ bugün yürürlüğe girerken, yayım tarihinden önce faaliyet gösteren gıda işletmecileri yeni hükümlere 31 Mart 2027'ye kadar uyum sağlayacak. Bu tarihe kadar işletmeler eski tebliğin hükümlerine tabi olmaya devam edecek. 31 Mart 2027'den önce piyasaya arz edilen ürünler ise raf ömrünün sonuna kadar piyasada bulunabilecek. Yeni düzenlemeye aykırı hareket eden işletmelere 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu kapsamında idari yaptırım uygulanacak.
Web.tv
