Hava Durumu
Türkçe
English
Русский
Français
العربية
Deutsch
Español
日本語
中文

#Hakan Fidan

bursaarena.com.tr - Hakan Fidan haberleri, son dakika gelişmeleri, detaylı bilgiler ve tüm gelişmeler, Hakan Fidan haber sayfasında canlı gelişmelere ulaşabilirsiniz.

Mekke Anlaşması Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi Haber

Mekke Anlaşması Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi

Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan Mekke Anlaşması, TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilmesinin ardından 14 Kasım'da Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Mekke Anlaşması'nın onaylanmasına ilişkin kanun teklifi 6 Kasım'da TBMM Genel Kurulu'nda oylanarak kabul edilmişti. 279 milletvekili kabul oyu kullanırken, 119 vekil ret oyu verdi. Anlaşmaya göre, bir ülkeye yapılan saldırı üç ülkeye de yapılmış sayılacak. Ortak üretim, istihbarat paylaşımı, terörle mücadele ve savunma sanayiinde iş birliği güçlenecek. Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nı Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Suudi Arabistan Veliaht Prensi ve Başbakanı Prens Muhammed bin Selman 7 Ağustos'ta imzalamıştı. Anlaşma, AKP, MHP ve CHP'li vekillerin oylarıyla kabul edildi. Yeni Parti, İyi Parti, Yeniden Refah Partisi, DEM Parti ve Saadet Partisi ise anlaşmaya karşı oy kullandı. Haberin başlığını atlayın ve okumaya devam edin Anadolu Ajansının aylık dergisi AA Brifing'e konuyla ilgili bir yazı yazan Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, anlaşmaya üye ülkelerle birlikte "müşterek güvenliği güçlendirmek için" dahil olduklarını söyledi. Beş soruda Mekke İttifakıMuhalefet Mekke İttifakı'na neden karşı çıkıyor? Hükümet Mekke İttifakı'na gerekçe olarak bölgesel istikrar, kolektif caydırıcılık ve meşru müdafaa gereksinimlerini gösteriyor. Anlaşmaya karşı çıkan muhalefet partilerinin TBMM Dışişleri Komisyonu ve Genel Kurul toplantıları sırasında gündeme getirdiği eleştiriler arasında ise şu unsurlar yer aldı: "Anlaşma onaylanmadan uygulandı": Muhalefetin hükümete en önemli eleştirilerinden biri anlaşmanın "daha Meclis'ten onaylanmadan uygulanması" tezi oldu. Muhalefet, 7 Ağustos'ta imzalanan anlaşma kapsamında birçok toplantıların yapıldığı, Suudi Arabistan'a askeri destek kararının alındığını anımsattı ve bunun "anayasaya aykırı" olduğunu kayda geçirdiğini duyurdu. Güvenlik riski: Muhalefet sözcülerinin gündeme getirdiği en önemli sorulardan biri Türkiye'nin Mekke İttifakı'na katılarak hangi savunma ihtiyacını karşılayacağı sorusu oldu. Türkiye'nin bu ittifaka katılarak Pakistan ve Suudi Arabistan'ın karşı karşıya kalacağı çatışma ve krizlere dahil olma riskiyle karşı karşıya kaldığını kaydeden muhalefete göre, söz konusu anlaşma bölgesel istikrardan çok yeni askeri kamplaşmalara yol açacak. Muhalefet, bu anlaşmayla Türkiye'nin başka ülkelerin çatışmalarında siyasi, askerî ve ekonomik maliyet üstlenen bir konuma sürükleneceğini de savundu. NATO üyeliğinin verdiği ortak savunma ve caydırıcılık ile ortak güvenlik şemsiyesinin önemine dikkat çeken muhalefet sözcüleri, anlaşmayla Türkiye'nin nasıl bir güvenlik kazanımı sağlayacağı konusunda hükümetin yeterince inandırıcı olamadığını söyledi. Aynı sözcüler, Husilerin şimdiden Mekke İttifakı ülkelerini tehdit olarak gördüklerine ilişkin açıklamalar yapmaya başladığını, bunun Türkiye'nin Somali'deki askeri varlığına risk oluşturabileceğini kaydetti. Tehdit değerlendirmesi: Muhalefetin dikkat çektiği bir unsur da Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan'ın farklı coğrafyalarda konuşlu olduğu ve farklı güvenlik sorunları ve değerlendirmeleri olduğu. Savunma ittifakı kuran ülkelerin belirli bir tehdide göre bu adımı attıklarını ancak Mekke İttifakı'nda tehdit tanımlaması yapılmadığı da muhalefet partileri tarafından dile getirildi. "Terör tehdidi": Muhalefetin sorguladığı unsurlar arasında Mekke İttifakı müttefiklerinin "terörle mücadele" konusunda da işbirliğinin nasıl gerçekleşeceği oldu. Üç ülkenin "terör" tanımlarının farklı olduğu ve buna göre "terör örgütlerini" listeleyip mücadele ettiklerini anımsatan muhalefet sözcüleri, bu konuda nasıl bir yol izleneceği konusunda bir şeffaflığın olmadığını kaydetti. Yemen'de çatışma: Muhalefetin gündeme en çok getirdiği unsurlardan biri de Suudi Arabistan'a sağlanması olası askeri desteğin niteliği ve yaratacağı riskler oldu. Bazı muhalefet sözcüleri, bu anlaşmanın tek amacının Yemen'de konuşlu ve İran destekli Husilerin bölgedeki varlığının sonlandırılması olduğunu, bunun da aslında ABD'nin Suudi Arabistan ve İsrail'in güvenliğinin sağlanmasına yönelik planının bir parçası olduğunu söyledi. Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel, "Türkiye'nin savaşa taraf yapılmasına, Türk askerini Yemen çöllerine göndermeye Yeni Parti asla sessiz kalmaz, asla destek olmaz" dedi. İyi Parti Genel Başkanı Musavvat Dervişoğlu da "Mehmetçiğin Aramco'nun lejyoneri yapılmasına 'Hayır' diyoruz, Mekke Anlaşması'na 'Hayır' diyoruz" ifadelerini kullandı. NATO yükümlülükleri: Muhalefetin üzerinde özellikle durduğu bir başka unsur da Mekke İttifakı'na katılımın Türkiye'nin NATO öncelikleri ve yükümlülükleri ile çelişme olasılığı oldu. Muhalefet sözcüleri Türkiye'nin 1952'den bu yana üyesi olduğu NATO'da ikinci büyük orduya sahip bir müttefik olarak önemli yükümlülükleri bulunduğunu hatırlattı. Sözcüler ayrıca Mekke İttifakı üyelerini etkileyecek olası uluslararası krizlerin Ankara'nın NATO'daki pozisyonunu olumsuz etkileyebileceğini kaydetti. Anlaşma neleri öngörüyor? Üç ülkeyi "çekirdek taraflar" olarak tanımlayan anlaşma 16 maddeden oluşuyor. Taraflar arasında NATO benzeri bir karşılıklı savunma ve güvenlik işbirliği mekanizması kurulması öngörülüyor: Ortak savunma taahhüdü: 1. Madde'de taraflardan herhangi birinin toprak bütünlüğünün, egemenliğinin ve uluslararası alanda tanınan sınırlarının tehdit edilmesi veya tehlikeye düşmesi durumunda, tarafların bunları bertaraf etmek maksadıyla "gerekli tüm yöntemleri kullanacakları" belirtiliyor. 2. Madde'de "Taraflardan herhangi birine yönelik dış kaynaklı bir silahlı saldırı, tüm taraflara yönelik bir saldırı olarak kabul edilir" deniyor. Bir tarafın saldırıya uğraması durumunda, anlaşmaya katılan diğer ülkelerin "karşılıklı yardım imkanlarının tamamını" kullanarak derhal yardım edecekleri belirtiliyor. Savunma ve askeri işbirliği: 6. Madde'de ortak tatbikatlar ve eğitimler, personel değişimi ve silahlı kuvvetler arasında birlikte çalışabilirliği artıracak faaliyetler yürütülmesi öngörülüyor. Savunma sanayii entegrasyonu: 3. ve 7. maddelerde anlaşmaya taraf ülkeler arasında teknoloji transferi, ortak Ar-Ge projeleri, ortak üretim ve savunma sanayii alanında yakın işbirliği yapılacağı kaydediliyor. Güvenlik ve terörle mücadele: 4. Madde'de, tarafların uluslararası güvenlik konularında "düzenli olarak istişarelerde bulunacakları" ve tehdit ve tehlikeleri bertaraf etmek için bireysel ve ortak tedbirler geliştirmek üzere "sürekli ve etkili bir şekilde birbirlerine yardım edecekleri ve işbirliği yapacakları" kaydediliyor. 5. Madde'de tarafların "terörizmin tüm türlerine karşı operasyonel düzeyde işbirliğini artıracağı" ve "ortak güvenlik değerlendirmeleri yapacağı" belirtiliyor. İstihbarat paylaşımı: 9. Madde, istihbarat ve güvenlik bilgileri paylaşılmasının önünü açıyor. Lojistik destek: 10. Madde, savaş, barış veya olağanüstü durumlarda silah, mühimmat, yakıt, yedek parça ve diğer askeri teçhizat desteği sağlanmasını öngörüyor. Kurumsal yapı: 8. Madde'de, Dışişleri ve Savunma Bakanları ile Genelkurmay Başkanlarından oluşan bir Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi kurulacağı belirtiliyor. Komite anlaşmanın uygulanmasını yönetecek, yeni üyelerin katılımını değerlendirecek ve merkezi Suudi Arabistan'da olacak bir sekretarya tarafından desteklenecek. İlk genel sekreter Pakistanlı olacak. Diğer maddelerde tarafların bu anlaşmayı hukuki dayanak olarak kabul edeceği ve ihtiyaç halinde ilave yasal düzenlemeler önerebileceği belirtiliyor. Metinde "Anlaşma, tarafların daha önce akdetmiş oldukları uluslararası anlaşmalardan doğan hak ve yükümlülüklerine halel getirmez" deniliyor. Üç ülke, anlaşmanın yürürlüğe girmesini takip eden ilk 10 yıl boyunca anlaşmadan ayrılamayacak. 10 yılın ardından ise en az üç ay önceden yazılı bildirimde bulunarak çekilme hakkı kullanılabilecek.

Cumhurbaşkanı Erdoğan Karabağ'da... İlham Aliyev karşıladı Haber

Cumhurbaşkanı Erdoğan Karabağ'da... İlham Aliyev karşıladı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan 8 Kasım Zafer Günü dolayısıyla Karabağ'a gitti. Erdoğan'ı havaalanında, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev karşıladı. İki lider, Şuşa'da ikili görüşme gerçekleştirdi; Şuşa Kalesi, Hocalı Soykırımı Anıtı ve Hankendi Zafer Anıtı'nı da ziyaret etti. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan 8 Kasım Zafer Günü dolayısıyla Karabağ'a gitti. Erdoğan'ı havaalanında, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev karşıladı. İki lider, Şuşa'da ikili görüşme gerçekleştirdi; Şuşa Kalesi, Hocalı Soykırımı Anıtı ve Hankendi Zafer Anıtı'nı da ziyaret etti. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in davetine icabetle Karabağ'a geldi. Karşılamanın ardından kol kola yürüyen Erdoğan ve Aliyev, kendilerini bekleyen heyetleri selamladı. Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Heyeti, Fuzuli Uluslararası Havalimanı'ndan Şuşa Valiliği'ne gitti. Erdoğan çifti burada, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve eşi Mihriban Aliyeva tarafından karşılandı. Erdoğan ve Aliyev'in tören alanındaki yerlerini almalarının ardından askeri bando iki ülkenin milli marşlarını çaldı. Törende, Erdoğan ve Aliyev, karşılıklı olarak heyet üyelerini tanıttı. ERDOĞAN, HOCALI SOYKIRIMI ANITI'NI ZİYARET ETTİ Erdoğan programı kapsamında, Şuşa'da görüştüğü Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile birlikte Hocalı kentine geldi. Erdoğan, Aliyev ile birlikte Hocalı'da yaşanan katliamın kurbanları anısına inşa edilen Soykırım Anıtı'nı ziyaret etti. Cumhurbaşkanları anıta çelenk bırakarak saygı duruşunda bulundu. Cumhurbaşkanları anıta çelenk bırakarak saygı duruşunda bulundu.Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in davetine icabetle Karabağ'da Hankendi Zafer Anıtı'nı ziyaret etti. Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in davetine icabetle, Karabağ Zaferi'nin 6. yılı dolayısıyla geldiği Şuşa'da resmi akşam yemeğine katıldı. HEYETTE KİMLER VAR? Haber Global'da yer alan habere göre, Cumhurbaşkanı Erdoğan'a eşi Emine Erdoğan ile birlikte Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanı İbrahim Kalın, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, Cumhurbaşkanı Dış Politika ve Güvenlik Başdanışmanı Akif Çağatay Kılıç, AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Türk Devletleri ile İlişkiler Başkanı Kürşad Zorlu ve Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Aksakallar Konseyi Başkanı Binali Yıldırım da eşlik ediyor.

Meclis'e sunulan 16 maddelik Mekke İttifakı Anlaşması'nın içeriği ne? Haber

Meclis'e sunulan 16 maddelik Mekke İttifakı Anlaşması'nın içeriği ne?

Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan Mekke İttifakı Anlaşması'na dair kanun teklifi Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sunuldu. Teklif önce TBMM Dışişleri Komisyonu'na gönderilecek. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Suudi Arabistan Veliaht Prensi ve Başbakanı Prens Muhammed bin Selman 7 Ağustos'ta Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nı imzalamıştı. Anayasaya göre uluslararası bir anlaşmanın yürürlüğe girebilmesi için TBMM Genel Kurulu tarafından onaylanması gerekiyor. Türkiye, Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamında, Riyad yönetimine sağlanacak askeri desteğin kapsamını ve yasal çerçevesini değerlendiriyor. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, anlaşmanın kapsamı ile ilgili tartışmalara ilişkin, "Türkiye başka bir ülke toprağına asker gönderip orada bir saldırı yapmayacak" demişti. Anlaşma neleri öngörüyor? TRT Haber'in aktardığına göre 16 maddelik anlaşma üç ülkeyi "çekirdek taraflar" olarak tanımlıyor. Taraflar arasında NATO benzeri bir karşılıklı savunma ve güvenlik işbirliği mekanizması kurulması öngörülüyor: Ortak savunma taahhüdü: Taraflardan birine yapılan dış kaynaklı silahlı saldırı, tüm taraflara yapılmış sayılacak. Diğer üyeler saldırıya uğrayan ülkeye, askeri imkanlar dahil mevcut kapasiteleri ölçüsünde yardım sağlayacak. Savunma ve askeri işbirliği: Ortak tatbikatlar, eğitimler, personel değişimi ve silahlı kuvvetler arasında birlikte çalışabilirliği artıracak faaliyetler yürütülecek. Savunma sanayii entegrasyonu: Teknoloji transferi, ortak Ar-Ge projeleri, ortak üretim ve savunma sanayii alanında işbirliği teşvik edilecek. Güvenlik ve terörle mücadele: Taraflar terörizmin tüm türlerine karşı operasyonel düzeyde işbirliğini artıracak ve ortak güvenlik değerlendirmeleri yapacak. İstihbarat paylaşımı: Güvenli iletişim kanalları üzerinden istihbarat ve güvenlik bilgileri paylaşılacak. Lojistik destek: Savaş, barış veya olağanüstü durumlarda silah, mühimmat, yakıt, yedek parça ve diğer askeri teçhizat desteği sağlanabilecek. ) Kurumsal yapı: Dışişleri ve Savunma Bakanları ile Genelkurmay Başkanlarından oluşan bir Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi kurulacak. Komite anlaşmanın uygulanmasını yönetecek, yeni üyelerin katılımını değerlendirecek ve merkezi Suudi Arabistan'da olacak bir sekretarya tarafından desteklenecek. İlk genel sekreter Pakistanlı olacak. Gizlilik ve hukuki hükümler: Paylaşılan gizli bilgilerin korunması, anlaşmazlıkların müzakere yoluyla çözülmesi ve anlaşmanın mevcut uluslararası yükümlülükleri etkilememesi güvence altına alınıyor. (Madde 11-15) Anlaşma tüm tarafların onay sürecini tamamlamasının ardından yürürlüğe girecek. Üç ülke, anlaşmanın yürürlüğe girmesini takip eden ilk 10 yıl boyunca anlaşmadan ayrılamayacak. 10 yılın ardından ise en az üç ay önceden yazılı bildirimde bulunarak çekilme hakkı kullanılabilecek. Ne olmuştu? Suudi Arabistan bir süredir Yemen'deki Husilerin artan saldırılarıyla karşı karşıya bulunuyor. İran'ın desteklediği Husilerin saldırıları, Türkiye ve Pakistan başta olmak üzere birçok ülkenin tepkisini çekti. Türkiye özellikle Mekke İttifakı kapsamında Suudi Arabistan'a askeri destek vermeyi gündemine aldı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Dışişleri Bakanı Hakan Fidan yaptıkları açıklamalarla, bu desteğin sağlanması konusunda Ankara'da güçlü bir siyasi irade olduğunu ortaya koydu. ABD Başkanı Donald Trump da 7 Ekim'de Beyaz Saray'da gazetecilerin sorularını yanıtlarken, "iki ülkenin Suudi Arabistan'a askeri destek verme" kararına ilişkin bir soruya, "Sanırım Suudi Arabistan'a yardım etmek istiyorlar ve bence bu iyi bir şey" yanıtını verdi. Erdoğan, 13 Ekim'de telefonla görüştüğü Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman'a Türkiye'nin yanlarında olmaya devam edeceğini söyledi. Milli Savunma Bakanlığı (MSB), anlaşma çerçevesinde verilebilecek askeri destek seçeneklerinin, Meclis onayı ve anayasal süreçlerin tamamlanmasının ardından sahadaki ihtiyaçlara göre belirleneceğini açıkladı.

Türkiye-Azerbaycan geriliminin nedeni sadece başörtüsü mü? Haber

Türkiye-Azerbaycan geriliminin nedeni sadece başörtüsü mü?

Türkiye ile Azerbaycan ilişkileri başörtüsü meselesi nedeniyle yapılan açıklamalarla gergin bir atmosfere büründü. İki ülke arasında son günlerde kamuoyuna yansıyan tartışmalar, Bakü’de iktidardaki Yeni Azerbaycan Partisi’nin (YAP) AKP’yi doğrudan hedef alan açıklamasıyla yeni bir aşamaya taşındı ve gerilim arttı. Başörtülü öğrencilerin okullara alınmamasına Türkiye’den gelen tepkiler, Azerbaycan’ın İsrail’le ilişkilerine yönelik eleştiriler ile birleşti ve tartışma eğitim politikasından iki ülkenin egemenlik haklarına genişledi. Bu koşullar altında Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in de bu ay sonunda Ankara’daki Türk Devletleri Teşkilatı zirvesine katılması bekleniyor. Peki Azerbaycan Türkiye'den gelen eleştirilerden neden bu denli rahatsız oldu ve ilişkileri etkileyen tek neden başörtüsü gerilimi mi? “Tek millet iki devlet” olarak tanımlanan iki ülke ilişkilerinin geleceğine ilişkin öngörüler neler? Laiklik Bakü için neden bu kadar önemli? Türkiye’den farklı kesimlerin başörtüsü ile ilgili tepkilerine rağmen uzmanlara göre Azerbaycan için konunun farklı ve hassas boyutları bulunuyor. Siyaset bilimci ve Avrasya uzmanı Dr. Ümit Nazmi Hazır’a göre Azerbaycan yönetiminin laiklik konusundaki hassasiyetinin temelinde İran’ın ülkedeki dini etkisine ilişkin ciddi kaygılar ile Sovyetler Birliği döneminin toplumsal mirası bulunuyor. Azerbaycan’daki laikleşmenin Sovyet döneminde güçlendiğini hatırlatan Hazır, diğer yandan İran’ın din üzerinden yürüttüğünü söylediği propaganda faaliyetlerinin Bakü tarafından önemli bir tehdit olarak görüldüğünü ifade ediyor. Azerbaycan’da Müslüman nüfusun çoğunluğunu Şiiler oluşturuyor. ABD Uluslararası Din Özgürlüğü Komisyonu’nun 2026 raporuna göre, nüfusun yaklaşık yüzde 96’sı Müslüman; bu kesimin yaklaşık yüzde 65’i Şii, yüzde 35’i ise Sünni. Fotoğraf: Osman Karimov/AFP Hazır, Türkiye’de başörtüsü tartışmasını kendi siyasi deneyimlerinden hareketle değerlendiren çevrelerin Azerbaycan’ın bu farklılığını yeterince dikkate almadığını düşünüyor ve Türkiye’de dini özgürlükler çerçevesinde ele alınan bu meselenin Bakü açısından İran'ın nüfuz alanının genişlemesi kaygısıyla doğrudan bağlantılı olduğunu belirtiyor. Hazır'a göre Türkiye’deki İslamcı çevrelerin gözden kaçırdığı nokta, laikliğin zayıflamasının Azerbaycan'ı Türkiye'ye yakınlaştırmak yerine İran'ın nüfuzuna daha açık hale getirebilmesi. Hazır, bu riski "Bu sefer karşımızda İran’ın etki alanına girmiş bir ülkeyle karşılaşacağız" sözleriyle anlatıyor. Bakü başka hangi mesajı veriyor? Azerbaycan’ın açıklamalarıyla gösterdiği hassasiyetinin sadece başörtüsü meselesi ile sınırlı olup olmadığı da bir başka tartışma konusu. Hazır’a göre başörtüsü meselesi, son dönemdeki tartışmaların görünür başlığı olsa da ilişkilerdeki değişimi tek başına açıklamıyor. Bakü’nün Ankara ile ilişkisinde daha bağımsız bir konum aradığına dikkat çeken Hazır, Azerbaycan'ın Karabağ savaşından güçlenerek çıkmasının bölgedeki konumuna ve müttefikleriyle ve dolayısıyla Türkiye ile ilişkilerine de yansıdığına işaret ediyor. Hazır, Bakü’nün "abi kardeş rolünden" daha eşit bir ilişkiye geçmeye çalıştığını düşünüyor. Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in 2 Ekim’de YAP kongresinde yaptığı konuşma da Türkiye'de çokça tartışılmıştı. Aliyev, ülkesinin Karabağ'daki sonuçları kendi gücüyle elde ettiğini vurgularken başka ülkelerin himayesine ihtiyaç duymadığını söylemişti. Aliyev ayrıca Türkiye'nin adını anmadan satın alınan silahların bedelinin ödendiğini, dış aktörlerin ülkenin işlerine müdahale etmemesi gerektiğini de vurgulamıştı. İsrail ile yakın ilişkiler ne kadar etkili? Peki Azerbaycan’ın İsrail ile kurduğu yakın ilişkiler son gerilimde ne kadar pay sahibi? Türkiye-Azerbaycan ilişkilerindeki İsrail boyutu, başörtüsü tartışmasından daha eski ve hassas bir mesele. Azerbaycan ile İsrail arasındaki yakın ilişkisavunma ve enerji işbirliğine dayanıyor. Gazze’deki savaş nedeniyle Türkiye’de İsrail’e yönelik tepki büyürken Bakü’nün bu ortaklığı sürdürmesi iki ülkedeki tutum arasındaki farkı belirginleştirmişti. Eylül ayında İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu'nun BM Genel Kurulu konuşması sırasında Azerbaycan temsilcisinin salonda kalması da Türkiye’de bazı çevrelerde eleştiri konusu olmuştu. İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu'nun BM Genel Kurulu konuşması sırasında salon boşalmıştıFotoğraf: Jeenah Moon/REUTERS Bakü ise İsrail’le ilişki kurmanın Filistin’in haklarını desteklemeye engel olmadığını savunuyor. YAP’ın açıklamalarında, Filistin’e yardım yapıldığı ve başkenti Doğu Kudüs olan bir Filistin devleti temelinde iki devletli çözümün desteklendiği vurgulanıyor. Azerbaycan’ın İsrail’le enerji ilişkileri, petrolün Türkiye üzerinden taşınması nedeniyle Ankara’yı da eleştirilerin odağına yerleştiriyor. Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC) hattıyla Ceyhan’a ulaşan Azerbaycan petrolünün buradan İsrail’e gönderildiğine ilişkin veriler, ambargonun kapsamı ve uygulanması konusunda soru işaretleri doğurmuştu. Reuters’ın 21 Ocak 2026’da yayımladığı, gemi takip şirketi Kpler’in verilerine dayanan habere göre, İsrail’in Ceyhan’dan aldığı Azerbaycan ham petrolü 2025’te bir önceki yıla göre yüzde 31 artarak günlük ortalama 94 bin varile ulaştı. Ankara ise BTC hattından taşınan petrolün alım satımında BOTAŞ International’ın söz sahibi olmadığını, İsrail varışlı yükleme yapılmadığını ve İsrail’le ticaretin tamamen durdurulduğunu savunuyor. Türkiye ve Azerbaycan arasında gerilim daha da tırmanır mı? Gerilimin bundan sonra daha da tırmanıp tırmanmayacağı iki ülkenin üst düzey siyasilerinin yapacağı açıklamalara ve alacakları tutuma bağlı olacak. Bu aşamada karşılıklı bazı açıklamalara rağmen devletler arası ilişkilerde ciddi bir değişim işareti bulunmuyor ve iki ülke arasında farklı alanlarda örülen sıkı bağlar halen güçlü. Türkiye ile Azerbaycan 30 Eylül’de, 14 Hürkuş-II eğitim uçağının satışını da kapsayan 500 milyon doların üzerinde değere sahip bir dizi savunma anlaşmasına imza atmıştı. DW Türkçe’nin edindiği bilgilere göre Ankara'daki resmi çevrelerde gerilimin tırmandırılmaması görüşü hakim ve bu nedenle iktidarın açıklama yapan bazı üyeleri daha temkinli olmaları yönünde uyarıldı. Bu çerçevede Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev’in 30 Ekim’de Ankara’da düzenlenecek Türk Devletleri Teşkilatı zirvesine katılımı önemli görülüyor. Azerbaycan Devlet Başkanı Ilham Aliyev'in bu ay sonunda Ankara'ya gelmesi bekleniyorFotoğraf: Azerbaijan Presidency/Anadolu Agency/IMAGO AKP Sözcüsü Ömer Çelik, 7 Ekim’deki açıklamasında “Türkiye ile Azerbaycan’ın arasına girmeye çalışan bazı ülkeler var. Buna asla izin vermeyeceğiz” demişti. Bu arada Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, 15 Ekim'de Bakü'de gerçekleştirilecek Asya’da İşbirliği ve Güven Artırıcı Önlemler Konferansı (CICA) Devlet ve Hükümet Başkanları Konseyi Yedinci Toplantısı'na Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ı temsilen katılacak. Başörtüsü tartışması nasıl büyüdü? Azerbaycan Bakanlar Kurulu 21 Eylül’de devlet okullarındaki kıyafet kurallarını değiştirdi. Düzenleme, okul üniformasının bütünlüğünü bozan ve eğitimde laiklik ilkesine uygun olmayan ek kıyafetleri yasaklıyor. Metinde başörtüsü açıkça sayılmıyor. Ancak başörtülü öğrencilerin okul kapısından çevrildiğine ilişkin haber ve görüntüler Türkiye’de uygulamanın başörtüsü yasağına dönüştüğü eleştirilerine yol açtı. Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Oktay Saral, 12 Ekim’de eğitim hakkının engellenmesini kabul edilemez bulduğunu belirterek Bakü’ye geri adım çağrısı yaptı. AKP Grup Başkanvekili Leyla Şahin Usta ve AKP Milletvekili Muhammet Müfit Aydın da uygulamaya tepki gösterdi. Azerbaycan’daki iktidar partisi YAP ise Saral ve AKP’li milletvekillerinin açıklamalarını sorumsuz bularak, AKP iktidarını başörtüsünü siyasi baskı aracına dönüştürmekle suçladı. Partinin 13 Ekim tarihli metni, laik eğitim politikasını savunurken Türkiye’nin de anayasal olarak laik olduğunu hatırlattı. Böylece öğrencilerin eğitim hakkı etrafındaki tartışma, Ankara’nın Azerbaycan’ın içişleri hakkında söz söyleme sınırına ilişkin bir karşı çıkışa dönüştü.

Türkiye'nin imzaladığı Mekke paktının küresel dengelere etkisi ne olabilir? Haber

Türkiye'nin imzaladığı Mekke paktının küresel dengelere etkisi ne olabilir?

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'ın 7 Ağustos'ta ortak savunma anlaşması imzalaması bölgedeki jeopolitik hizalanmalara dair tartışma yarattı. "Mekke paktı" olarak anılan anlaşmaya göre üç ülkeden birine yapılan saldırı tüm ülkelere yapılmış sayılacak. Anlaşma hakkında "Sünni paktı" ve "Müslüman NATO'su" gibi benzetmeler yapıldı. İsrail ve İran gibi ülkeleri hedef alabileceği iddiaları ortaya atıldı. Ancak Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, anlaşmaya dair yaptığı değerlendirmede "Hiçbir ülkeyi hedef almadığı gibi bölgemizin huzurunu, refahını ve istikrarını amaçlayan tüm kardeş ülkelerin katılımına açıktır" ifadelerini kullandı. Ankara, anlaşmanın güvenlik ve savunma sanayi işbirliğini artıracağını söylüyor. Anlaşmayı eleştirenler ise birbirine kara bağlantısı bulunmayan üç ülkenin ulusal çıkarlarının örtüşmediğini savunuyor. Bazı uzmanlar ayrıca anlaşmanın yazılı metninin paylaşılmamasının spekülasyonlara yol açtığını ve özellikle caydırıcılık açısından soru işaretleri taşıdığını söylüyor. Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasındaki anlaşma bölgede nasıl yorumlandı?Haberin başlığını atlayın ve okumaya devam edin İran'a karşı mı? Bazı değerlendirmelere göre Mekke paktı Ortadoğu'daki çatışma ve ABD-İsrail ile İran savaşına bir tepki niteliğinde. İmzacıların İran'ın iki Sünni komşusu Türkiye ve Pakistan ile bölgesel rakiplerinden Suudi Arabistan olması İran'ı çevreleme hamlesi şeklinde yorumlanıyor. Ancak yetkililer bu sürecin bölgedeki mevcut çatışma ve gerilimden öncesine dayandığına dikkat çekiyor. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, 8 Ağustos'ta katıldığı Anadolu Ajansı yayınında Mekke paktı için görüşmelerin Aralık 2024'ten bu yana sürdüğünü açıkladı. Mekke paktını imzalayan üç ülkenin kara sınırı bulunmuyor Cumhurbaşkanı Erdoğan da 11 Ağustos'ta İngiltere merkezli Şarkul Avsat gazetesine verdiği yazılı röportajda anlaşma hakkında "Yalnızca bu gerilimin ortaya çıkardığı konjonktürel bir gelişme olarak değerlendirmek ülkelerimizin siyasetini ve niyetini doğru anlamamak olur" ifadelerini kullandı. Erdoğan ayrıca "Nitekim bizim vizyonumuz üç ülkeyle sınırlı kalmayarak daha da büyümek ve mümkünse bir gün bölgedeki bütün ülkelerin bu çatının altında toplanmasını sağlamaktır" dedi. İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü İsmail Bekayi, 10 Ağustos'ta düzenlediği basın toplantısında anlaşma hakkında "Bu paktın İran'a karşı olduğundan endişe etmek için hiçbir sebep yok" diye konuştu. Bekayi ayrıca üç ülkenin "ABD'nin güvenlik taahhütlerine güvenemeyecekleri sonucuna vardığı" yorumunu yaptı. İran, ABD ve İsrail ile savaşı ne kadar sürdürebilir?'İran'da tabloyu jeopolitik yalnızlaşma olarak okuyanlar var' İran Araştırmaları Merkezi (İRAM) araştırmacısı Oral Toğa, İran'ın anlaşmaya tepkisinin Türkiye'den gelen mesajlarla tutarlı olduğunu söylüyor. BBC Türkçe'ye konuşan Toğa, "Ben bunu Türkiye'nin diplomatik hazırlığının sonucu olarak görüyorum, zira anlaşmanın İran'a karşı bir blok gibi okunmaması Ankara'nın da açıkça istediği bir şeydi" diyor. Toğa, İran'dan gelen açıklamanın dışişleri bakanlığının kurumsal pozisyonu olduğunu vurguluyor ama İran'da herkesin aynı fikirde olmadığına dikkat çekiyor. "Aynı günlerde Tahran'dan çok farklı sesler geldi" diyen uzman, sözlerini şöyle sürdürüyor: "Tahran'daki tartışmanın merkezinde kuşatma tezi duruyor. Türkiye kuzeybatıda, Suudi Arabistan güneybatıda, Pakistan güneydoğuda. Bu tabloyu jeopolitik yalnızlaşma olarak okuyan bir kesim var. "Karşı görüşü savunanlar Pakistan'ın Riyad'la zaten bir savunma ilişkisi bulunmasına rağmen savaş boyunca İran'a karşı hareket etmediğini, aksine Washington ile arabuluculuk yaptığını hatırlatıyor." Pakistan ve Suudi Arabistan, Eylül 2025'te Stratejik Karşılıklı Savunma Anlaşması adı verilen bir belge imzaladı. Bu anlaşmanın metni de Mekke paktında olduğu gibi kamuoyu ile paylaşılmadı. Suudi Arabistan'ın ABD-İran savaşındaki ikilemiTürkiye ne istiyor? Uzmanlara göre Türkiye'nin anlaşmaya yaklaşımında caydırıcılık ile savunma sanayi işbirliği öne çıkıyor. Bu çerçevede gündeme gelen kavramlardan bir tanesi ise "bölgesel sahiplenme". Bölgesel sahiplenme, bölgenin sorunlarının yine bölge ülkeleri tarafından çözülmesini ifade ediyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan, Şarkul Avsat'a verdiği röportajda Mekke paktını bu yaklaşımın bir tezahürü olarak değerlendirdi ve şu ifadeleri kullandı: "Biz, bölgesel sahiplenmenin ve ortak güvenlik anlayışının güçlendirilmesinin, Hürmüz Boğazı'nın istikrarına önemli katkı sağlayacağına inanıyoruz." Erdoğan, Mekke paktının "her şeyden önce kolektif caydırıcılığı temel aldığını" vurguladı ve şunu söyledi: "Güvenlik ile ekonomik kalkınma birbirinden ayrı düşünülemez." 'Savunma sanayine finansman bulmak ve işbirliklerini genişletmek' Washington merkezli Middle East Institute'ün Türkiye Programı Direktörü Gönül Tol, Türkiye'nin asıl motivasyonunun "savunma sanayine finansman bulmak, savunma sanayiindeki işbirliklerini ve ihracat pazarını genişletmek" olduğunu düşünüyor. BBC Türkçe'ye konuşan Tol, bölgesel sahiplenme ve kolektif caydırıcılık gibi başlıkların Türkiye için bu anlaşma kapsamında geri planda kaldığını savunuyor. Kaynak, Güven Yılmaz/Anadolu Ajansı/Getty Images //// Anlaşmanın imzalanmasının ardından Ankara'daki Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı binasına yansıtılan kutlama mesajı yansıtıldı Kadir Has Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü'nden Profesör Doktor Serhat Güvenç ise Türkiye'nin tutumunu ABD ve Avrupa'daki güvenlik ilişkilerinin yeniden hizalanma süreci ile bağdaştırıyor. BBC Türkçe'ye konuşan Güvenç, İran'ın Türkiye ve bölgedeki diğer ülkelere yönelik balistik füze saldırılarını hatırlatıyor. Bu füzelerin Doğu Akdeniz'de konuşlu ABD savaş gemileri tarafından düşürüldüğünü söyleyen Güvenç, "Amerika istese de Türkiye'yi de kapsayan güvenlik şemsiyesini artık sağlayamayabilir" diyor ve ekliyor: "Bu açıdan [Mekke paktı] Türkiye'ye bir yalnız kalmama, yalıtılmış olmamaya karşı bir güvence sağlıyor. "Avrupa'da Türkiye'yi içerecek [savunma] girişimleri olsaydı Türkiye bu pakt konusunda bu kadar hevesli olmayabilirdi." MSB: İran'dan ateşlenen balistik füze etkisiz hale getirildiİsrail faktörü Mekke paktının İsrail'e karşı bir anlaşma olduğuna dair değerlendirmeler de söz konusu. Gönül Tol, İsrail'in özellikle paktın İbrahim Anlaşmaları üzerindeki olası etkisine odaklandığını söylüyor. İbrahim Anlaşmaları, İsrail'in bölge ülkeleriyle ilişkileri normalleştirmek için Eylül 2020'de başlattığı bir süreç. Şimdiye kadar Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Sudan, Fas ve Kazakistan anlaşmalara imza attı. Trump'tan İran anlaşması için Türkiye dahil 6 ülkeye İbrahim Anlaşmaları'nı imzalama şartı Kaynak,Alex Wong/Getty Images, //// İbrahim Anlaşmaları imza töreninde soldan sağa Bahreyn Dışişleri Bakanı Abdüllatif bin Raşid Ez-Zayani, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ABD Başkanı Donald Trump ve BAE Dışişleri Bakanı Abdullah bin Zayid Al Nahyan Trump, Mayıs'ta yaptığı açıklamada Türkiye, Suudi Arabistan, Katar, Pakistan, Mısır ve Ürdün'ün de anlaşmalara katılmasının "zorunlu olması" gerektiğini söylemişti. Tol, Gazze'deki savaş sebebiyle İbrahim Anlaşmaları'nın sekteye uğradığını, özellikle Suudi Arabistan'ın İsrail ile ilişkileri normalleştirme sürecinin "çok sorunlu hale geldiğini" söylüyor. Serhat Güvenç de İsrail'in Türkiye'ye yönelik "Yeni İran" söylemlerini hatırlatıyor ve şu değerlendirmeyi yapıyor: "Özellikle de Doğu Akdeniz'de Yunanistan ve Güney Kıbrıs ile kurduğu ilişkileri ve askeri bağları düşünürseniz [Mekke paktı] Türkiye açısından [İsrail tarafından] yalıtılmaya ve çevrelenmeye karşı bir yanıt gibi de gözüküyor." Netanyahu'nun 'altıgen ittifak' vizyonu nedir, Türkiye için ne anlama geliyor?'Mısır manevra alanını korumak için dışarıda kaldı' Mekke paktını imzalaması beklenen ülkelerden biri de Mısır'dı. Ancak Kahire anlaşmaya taraf olmadı. Konuya dair resmi bir açıklama ya da değerlendirme de yapmadı. Arap basınına konuşan Mısırlı kaynaklar ise Kahire'nin İran yanlısı gruplarla çatışma riski ve Suudi Arabistan'ın dahil olduğu bir anlaşmaya katılmaya yönelik tereddütler nedeniyle imza atmadığını söyledi. Mısır neden Mekke Anlaşması'nda yok? Gönül Tol, Mısır'ın İsrail ile güvenlik anlaşması olduğunu ve bunu gözetmesi gerektiğini söylüyor. Kahire'nin benzer şekilde BAE ve Hindistan ile de bağları olduğuna dikkat çeken akademisyen şu değerlendirmeyi yapıyor: "O nedenle manevra alanını korumak açısından belki de bunun dışında kaldı diye düşünüyorum." Serhat Güvenç de Mısır'ın pakta katılmasının anlaşmanın ciddiyetini artıracağını ve Türkiye açısından İsrail'e yönelik kaygılara "yanıt olacağını" savunuyor. Hakan Fidan, Anadolu Ajansı'na verdiği demeçte Mısır'ın üç imzacı ülkenin "doğal ortağı" olduğunu söylemiş ve ileride dahil olabileceğini ifade etmişti. Pakistan-Hindistan rekabeti Mekke paktını yakından takip eden bir ülke de Hindistan. Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü'nden Doç. Dr. Omair Anas, anlaşmanın Hindistan'da "derin bir güvensizlik hissi yarattığını" söylüyor. BBC Türkçe'ye konuşan Anas, "Hindistan izole edildiğini ve Amerikalıların dahi yanlarında olmadığını hissediyor" diyor. Akademisyen, Hindistan ve Pakistan'ın 2025'te savaşın eşiğinden döndüğünü ve o süreçte Türkiye'nin Pakistan'a askeri destek verdiği iddiaları sebebiyle Ankara-Yeni Delhi hattı arasında tansiyonun yükseldiğini hatırlatıyor. Anas, anlaşmaya yanıt olarak Yeni Delhi'nin İsrail ile ilişkilerini derinleştirebileceğine dikkat çekiyor. "Hindistan Suudi Arabistan'dan bu paktın kendisini etkileyip etkilemeyeceğine dair açıklama talep etmeli. Eğer teminat alırlarsa o zaman daha yumuşak bir tepki verebilir" diye konuşuyor. Hindistan'da Türkiye boykotu: Çelebi lisans iptaline karşı açtığı davayı kaybettiOrtak savunma vaadi ne kadar gerçekçi? Mekke paktında yer alan ortak savunma maddesinin kapsamı ve uygulanma biçimi de tartışma konusu. Hakan Fidan, bu maddeyi NATO'nun beşinci maddesine benzetmiş ve ortak savunmanın ülkelerden gelecek taleplere göre şekilleneceğini söylemişti. Serhat Güvenç, ortak savunma maddesi hakkında "Burada bir niyet beyanı var ama altının nasıl doldurulduğu en azından anlaşma metnini görene kadar spekülasyona açık" diyor. Güvenç, NATO örneğinde ABD'nin "ittifakın hem kasası hem de cephaneliği" olduğunu söylüyor ve şöyle bir kıyaslama yapıyor: "[Mekke paktı] eşitler arası bir ittifak gibi duruyor. Dolayısıyla kuralları, normları koyacak ve diğerlerini hizaya getirecek kadar üstün ya da eşitler arasında birinci bir müttefik yok. "Bu hem iyi hem kötü çünkü her şeyi müzakere yoluyla yapacaklar ve pek çok bakımdan da kendi ulusal egemenliklerini öncelikleyecekler."

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü'nden Hakan Fidan'ın açıklamalarına tepki Haber

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü'nden Hakan Fidan'ın açıklamalarına tepki

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekaî, Hakan Fidan'ın İran'ı Siyonist rejimle karşılaştırmasına ilişkin sözlerini isabetsiz olarak nitelendirerek "Sayın Hakan Fidan gibi bir kişinin böyle bir karşılaştırma yapması hayret vericidir. Kendisi de defalarca Siyonist rejimin tehdit ve gözdağına maruz kalmış bir ülkenin temsilcisidir ve Siyonist rejimin özünde yayılmacı olduğunu, Türkiye de dahil olmak üzere tüm bölgenin güvenliğine zarar vermeyi amaçladığını bilmektedir." dedi. Tahran, İRNA - Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, "Son dönemde Dışişleri Bakanı Sayın Hakan Fidan bir röportajında İran'ın savunma amaçlı faaliyetlerini Siyonist rejimin bölgedeki suç niteliğindeki eylemleriyle karşılaştırdı. Dışişleri Bakanlığı'nın bu sözlere tepkisi nedir?" sorusuna cevaben "Sayın Hakan Fidan gibi bir kişinin böylesine isabetsiz bir karşılaştırma yapması hayret vericidir. Kendisi de defalarca Siyonist rejimin tehdit ve gözdağına maruz kalmış bir ülkenin temsilcisidir ve Siyonist rejimin özünde yayılmacı olduğunu, Türkiye de dahil olmak üzere tüm bölgenin güvenliğine zarar vermeyi amaçladığını bilmektedir. Bizim için soru işareti olan ve Türk dostlarımızın mutlaka açıklaması gereken husus, nasıl böyle tuhaf bir karşılaştırmaya vardıklarıdır." dedi. Bakanlık Sözcüsü ayrıca, "İran İslam Cumhuriyeti'nin bölgede hiçbir vekili yoktur. Defalarca söyledik; bölgede mevcut olan tek vekil Siyonist rejimdir. Bu rejimin işgal altındaki Filistin'de gerçekleştirdiği soykırımdaki, Lübnan'a, Suriye'ye, İran'a ve diğer ülkelere yönelik saldırılarındaki performansı tamamen ortadadır. Türk dostlarımızdan analizlerini mevcut gerçeklerle uyumlu hale getirmelerini ve yalnızca Siyonist rejimin yayılmacı ve suç teşkil eden politikalarını gerekçelendirmek amacıyla istismar edilebilecek bazı konuları tekrarlamaktan kaçınmalarını istiyoruz." diye ekledi.

NATO Zirvesi neden önemli, Ankara'da hangi kararlar alınabilir? Haber

NATO Zirvesi neden önemli, Ankara'da hangi kararlar alınabilir?

Yarın Ankara'da başlayacak ve iki gün sürecek NATO Zirvesi, gerek ittifakın ABD yönetiminin yaklaşımı nedeniyle içinden geçtiği zorlu dönem gerekse uluslararası konjonktür nedeniyle önem düzeyi en yüksek toplantılardan biri olarak görülüyor. Uluslararası jeopolitik şartların geldiği nokta itibarıyla NATO müttefikleri belirleyici nitelikte kararlar alabilir. Bu durum, hem NATO hem de ittifakın görev alanına giren coğrafya açısından geçerli. Zirve, özellikle ABD'de Ocak 2025'te başlayan ikinci Donald Trump döneminde NATO içi tartışma ve gerginliklerin hiç eksik olmadığı ve eskisine oranla çok daha yoğun yaşandığı bir dönemde yapılacak. ABD'nin Avrupa'daki uzun vadeli rolüne ilişkin belirsizlik tamamen giderilebilmiş değil. Bu belirsizlik de NATO'nun ihtilaf potansiyeli yüksek bir ittifak görünümünün sürmesine neden oluyor. Avrupa, İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana kendisini en fazla tehdit altında hissettiği dönemlerden birinden geçiyor. Avrupa-Atlantik güvenlik mimarisi de bir süredir ciddi sınamalarla karşı karşıya. Rusya'nın Şubat 2022'de başlattığı Ukrayna savaşı, Çin'in stratejik rakip olarak yükselişinin sürmesi, Orta Doğu'da ABD-İsrail/İran savaşının iyice derinleştirdiği istikrarsızlık bunlardan öne çıkanlar. NATO'nun görev alanına giren coğrafi bölgelerde sorunlu alanların sayısının aynı anda bu kadar artıp çoğu noktada kesişmesi, örneğine çok rastlanan bir durum değil. NATO, böyle bir ortamda üyeleri arasındaki farklı perspektifleri uyumlu hale getirme ve stratejik yönü konusunda belirleyici kararlar alma aşamasında. Tüm bu tablo dikkate alındığında Ankara Zirvesi, NATO açısından bir siyasi stres testi niteliğinde olacak. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, 2 Temmuz'da yaptığı açıklamada, "İnsanlık tarihinin belki en başarılı güvenlik ittifaklarından birinin bu tarihi dönemeçte, eşikte, bu kadar belirsizliğin olduğu bir dönemde bir araya geliyor olması bence tarihte görülen NATO tarihinin en büyük zirvesi olacak" dedi. Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler de 18 Haziran'daki NATO Savunma Bakanları Toplantısı sonrası yaptığı açıklamada, Ankara Zirvesi'ni yalnızca bir liderler toplantısı olarak görmediklerinin altını çizmişti: "Bu zirvenin, NATO'nun değişen güvenlik ortamına uyum sağlama kararlılığını ortaya koyacağı ve geleceğe yönelik stratejik yöneliminin şekilleneceği önemli bir dönüm noktası olacağını değerlendiriyoruz." Bazı diplomatlar Atlantik'in iki yakasında yaşanan sorun ve gerginlikler dikkate alındığında, Trump'ın zirveye katılacak olmasını bile başlı başına bir başarı olarak değerlendiriyor. Bununla birlikte Ankara Zirvesi'nin potansiyel sonuçları dikkate alındığında, Trump'ın katılımının ikinci planda kaldığını düşünenler çoğunlukta. Kaynak, EPA/Shutterstock // NATO Zirvesi geçen yıl 24-25 Haziran'da Hollanda'nın Lahey kentinde yapılmıştıZirveden ne tür sonuçlar çıkabilir? NATO çevrelerinde yapılan değerlendirmeler, zirvenin birçok açıdan ittifaktaki dengeler ile güç dağılımını ve bunlara bağlı olarak özellikle Avrupa güvenlik mimarisini değiştireceği yönünde. İttifak içi güven ortamının zedelendiği bir dönemde NATO'nun taahhütlerini somut sonuçlara dönüştürüp dönüştüremeyeceğini ortaya koyacak olan zirvenin yaratacağı olası değişikliklerden öne çıkanları şu şekilde sıralamak mümkün: Avrupa'daki konvansiyonel güvenliğin ağırlıklı olarak ABD tarafından değil Avrupalı müttefikler tarafından sağlanmasına yönelik adımlar hızlanacak."NATO'da daha güçlü bir Avrupa" yaklaşımının ana ayağını oluşturduğu "NATO 3.0" konsepti hayata geçirilecek. NATO, tek müttefikin kapasitesine bağlı olmakla yetinmeyen, çağın şartlarına uygun askeri kabiliyet ve yeteneklere sahip, yük ve sorumluluk paylaşımının eskisinden farklı bir eksene oturtulacağı sert çizgide bir ittifak haline gelecek.Avrupalı müttefiklerin konvansiyonel savunmada hangi düzeyde ve hangi unsurlarla birincil sorumluluğu üstleneceği netleşecek.NATO'nun askeri komuta yapısında önemli değişiklikler olacak. Avrupa ülkeleri yakın gelecekte NATO'nun üç müşterek kuvvet komutanlığının komutasını devralacak.Nükleer şemsiye müttefiklerin güvenliğinin en üst garantisi olmayı sürdürecek. Nükleer caydırıcılıkta ana rol ABD'de olmaya devam edecek.NATO'nun doğu ve güney kanadına verilen önem artacak.NATO'nun, tehditlere her yönden bakan 360 derecelik güvenlik perspektifi pekiştirilecek.NATO'nun geçen yılki Lahey Zirvesi'nde savunma harcamalarının artırılmasına yönelik taahhütlerin sahaya konuşlandırılabilir yeteneklere dönüştürülme süreci hızlanacak.Savunma sanayisi, bu sektörün üretim kapasitesinin artırılması, altyapısının güçlendirilmesi, bu alanda yenilikçi yaklaşımların devreye sokulması ve ortak tedarik genel savunma stratejilerinin temel unsurlarından ve NATO'nun önceliklerinden biri haline gelecek.Savunma alanında yüksek görünürlüğü olan öncü nitelikte çok sayıda projeye start verilecek.Ukrayna'ya askeri desteğin uzun soluklu olduğu teyit edilip yüksek düzeyde mali kaynak taahhüdünde bulunulacak. Kaynak, Reuters // NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Ankara'daki zirve öncesi geçen hafta Beyaz Saray'da ABD Başkanı Donald Trump ile görüşmüştüBirlik görüntüsü önemli Üst düzey bir NATO diplomatına göre tüm bu sonuçların hayata geçirilebilmesi için "her şeyden önce zirvenin kazasız belasız bitirilmesi ve mutlu bir aile tablosu çizilebilmesi" gerekiyor. Ankara'da kamuoyuna yansıyan anlaşmazlıklardan kaçınmak ve müttefiklerin birliğini sergilemek, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte'nin de öncelikli hedefleri arasında yer alıyor. Mark Rutte, Ankara Zirvesi'ni gerçekten önemli gören isimler arasında. Rutte, 25 Haziran'da Atlantik Konseyi'nde yaptığı açıklamada, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in taahhütlerden değil onların uygulanmasından korktuğunu söyledi. Rutte, 2025'teki Lahey Zirvesi'nde verilen taahhütlerin yerine getirileceği yerin Ankara Zirvesi olduğu görüşünde. Ortak savunma hamlelerinin son dönemde gündemin en üst sıralarına yükseldiği Avrupa Birliği'nden (AB) zirveye bakış da dikkat çekici. AB Dışişleri ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, geçen hafta medyaya yaptığı açıklamada Ankara Zirvesi'ni önemli bulduklarını vurgulayarak, "Her zirve için tarihi denir ancak bu kez gerçekten öyle" demişti. BBC / Güven Özalp- Brüksel

Trump'tan yine uçak dayatması: 'Türkiye'nin F-35 talebini karşılayacak bir karar alabiliriz' Haber

Trump'tan yine uçak dayatması: 'Türkiye'nin F-35 talebini karşılayacak bir karar alabiliriz'

Trump, Türkiye'nin F-35 savaş uçakları tedariki ve kendi milli muharip uçak projesi için kritik öneme sahip jet motorlarına olan ilgisi konusunda, Ankara'yı memnun edecek bir karar alabileceğinin sinyalini verdi. ABD Başkanı Donald Trump çarşamba günü Beyaz Saray'da NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile bir araya geldi. Görüşme sonrası düzenlenen basın toplantısında Trump, Türkiye'nin F-35 talebini karşılayacak bir karar alabileceğinin sinyalini verdi. Bu olası karar, Ankara'nın milli uçak geliştirme hedefleri açısından kritik önem taşıyan F-35 savaş uçaklarını tedarik etme talebini kapsıyor. Muhabirlerden biri, "Türkiye F-35 savaş uçaklarını istiyor. Türkiye'ye elinizde büyük bir hediye paketiyle mi gidiyorsunuz?" diye sordu. Trump soruya şu yanıtı verdi: Evet, öyle düşünüyorum. Türkiye bir NATO üyesi. Muhtemelen Türkiye'yi çok mutlu edecek bir şey yapacağım." "Eğer (NATO Zirvesi) Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından düzenleniyor olmasaydı, gideceğimi pek sanmıyordum," diye ekledi. Bu hamle, iki ülke arasındaki ikili askeri ve savunma iş birliklerine yönelik değerlendirmelerin sürdüğü bir dönemde geldi. Trump'ın açıklaması, Türkiye'nin askeri atılımlarına yönelik ilgiyi artırırken, iki ülke arasındaki savunma anlaşmalarını çevreleyen jeopolitik nüfuzu ve stratejik dinamikleri de gözler önüne seriyor. KAAN uçaklarının motorlarına da onay çıkabilir Reuters haber ajansı, aynı gün yayınladığı bir haberde ABD hükümetinin KAAN uçakları için Türkiye'ye motor satışına izin vereceğini bildirdi. İzin kararının NATO zirvesi öncesi alınacağını bildiren Reuters'a göre, Kongre bu izne karşı çıkıyor. Türk savunma sanayinin tasarladığı KAAN'ın prototipi ve test uçuşlarında Amerikan yapımı F110 motoru kullanılmıştı ve seri üretime de bu motorlarla başlanması planlanıyordu. Bu motorların satışına ABD'den onay çıkmamıştı. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın geçtiğimiz eylül ayı sonunda yaptığı bir açıklamada motorların alınması için ABD'den onay beklediklerini açıklamasının ardından, KAAN uçakları ülke gündeminin en üst sıralarına yerleşmişti. New York'taki Türkevi'nde yerel saatle 27 Eylül akşamı basına konuşan Fidan, "KAAN'ın motorları ABD Kongresi'nde bekliyor, onların lisansı durmuş durumda" diyerek ve bunun "müttefiklik ruhuna, stratejik ortaklık ruhuna yakışmadığını" söylemişti. ABD'den Türkiye'ye F-35 satışı ABD Dışişleri Bakanlığı, aralık ayında Türkiye'ye olası F-35 ve F-16 savaş uçağı satışına ilişkin Kongre üyelerinin itiraz ve endişelerinin yer aldığı mektuba yanıt olarak, Ankara Rus S-400 hava savunma sistemine sahip olduğu sürece tutumunun değişmediğini belirtti. ABD savaş uçaklarının herhangi bir satışının yasalara ve özellikle de "Amerika'nın Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Etme Yasası"na (CAATSA) tam olarak uyması gerektiğine dikkat çekti. ABD Başkanı Donald Trump’ın ilk döneminde, Türkiye’nin Rusya’dan bir hava savunma sistemi satın almasının ardından, NATO müttefiki Türkiye ABD’nin amiral gemisi F-35 savaş uçağı programından çıkarılmıştı. ABD’li yetkililer, Türkiye’nin Rus yapımı S-400 hava savunma sistemini kullanmasının F-35’in kabiliyetleri hakkında veri toplanmasına yol açabileceğinden ve bu bilgilerin Rusya’nın eline geçebileceğinden endişe ediyordu. Trump-Erdoğan görüşmesi ABD Başkanı Donald Trump ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında 25 Eylül'de Beyaz Saray'da düzenlenen görüşmede, F-35 satış yasağının çözülebileceğine dair umutlar artmıştı. Cumhurbaşkanı Erdoğan, F-35’lere uygulanan kısıtlamanın kaldırılmasını görmek istediğini net bir şekilde dile getirerek, Trump’a konuyu “ayrıntılı bir şekilde görüşmeye hazır” olarak geldiğini belirtmişti. ABD'nin Ankara Büyükelçisi Tom Barrack da iki liderin Rusya ve F-35 programı da dâhil olmak üzere ABD-Türkiye ilişkilerindeki tüm önemli konuları “çözüm yollarıyla” ele aldığını belirtti. Ancak Tom Barrack, Türkiye'nin F-35 savaş uçağı programına geri dönebilmesi için Rus S-400 hava savunma sistemini kullanmaması ve sahip olmaması gerektiğini dile getirmişti. Türkiye'den son olarak Milli Savunma Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, S-400 Hava Savunma Sistemi ile ilgili yeni bir gelişme bulunmadığı, F-35 tedarikine ilişkin ise "ABD'li muhataplarımızla yürütülen diplomatik temas ve görüşmeler sürmekte, F-35 tedariki konusundaki yaptırım ve engellerin kaldırılması ve ülkemizin programa yeniden dâhil edilmesi için istişareler devam etmektedir," denildi. Eurunews

logo
En son gelişmelerden anında haberdar olmak için 'İZİN VER' butonuna tıklayınız.