ALİ BEKTAN: Trump Çin İle Arayı Düzeltmek İstiyor
ABD Başkanı Donald Trump, 3 günlük Çin ziyareti kapsamında Devlet Başkanı Şi Cinping ile Pekin'de bir araya geldi. Trump'ın 8.5 yıl aranın ardından yeniden gerçekleştirdiği ziyaret sırasında heyetler arası görüşme de gerçekleştirildi.
Bilinen konuların başında İran’dan Petrol alan Çin’i sıkıştırmaya başlayan ABD, bir savaşa neden olmaktan da korkuyor. Çünkü Çin ayrıca İran’ın Balistik Füze Programına yardım ediyor. Geçtiğimiz günlerde Füze Parçaları getiren bir geminin Hürmüz Boğazımdan geçerek İran’a geldiği açıklandı.
Bu arada Çin ile yapılan en önemli işlerden biri de Çin’in Dünya’daki Değerli Metallerin Yüzde 60’ına sahip olduğu ve ABD şirketlerine satışını durdurması da en önemli konulardan biridir. Bu metalleri Çin yüzde 90 oranında işlerken, ABD şirketleri zor durumda kaldı.
Trump Çin’e giderken yanında ABD’de 12 trilyon Dolar’dan fazla şirketleri yöneten CEO’lar da Çinli yetkililerle Değerli Metaller konusunda görüştüler. ABD Ekonomisi bu değerli metalleri alamazsa sanayisi üretim yapamayacak noktaya geldi. Trump bu yüzden Çin ile görüşmeye koştu.
İran ile olan savaşın bitmesi istenirken, Çin aynı zamanda kırmızı çizgisinin Taywan Adası olduğunu, gerekirse ABD ile savaşabileceklerini de açıkladı.
Bu görüşmelerde küresel kriz konusu da konuşulurken, ticari ilişkilerin nasıl düzeleceği de gelecek günlerde görülecektir. ABD, Çin ile yaptığı ticarette açık vermeye devam ederken, karşılıklı olarak gümrük vergileri arttırılmıştı. Bunların da kalkıp kalmayacağı yakında görülecektir.
Çin'e ziyaret gerçekleştirmekten büyük onur duyduğunu belirten Trump, ülkesi ile Çin'in çok iyi ilişkileri olduğunu, kendisi ile Çinli mevkidaşının, iki ülke liderleri arasında bugüne kadar kurulmuş en uzun soluklu ve harika ilişkilere sahip olduklarını vurguladı.
Samimi iletişim kurduklarını ve birçok önemli konuyu çözdüklerini aktaran Trump, "Şi büyük bir lider ve Çin büyük bir ülke. Şi'ye ve Çin halkına büyük saygı duyuyorum." dedi.
Trump, yaptıkları görüşmenin, bütün dünyanın gözlerini çevirdiği "en büyük zirve" olduğunu kaydederek, "Başkan Şi ile birlikte iletişimi ve işbirliğini güçlendirmek, farklılıkları doğru şekilde ele almak, ikili ilişkileri hiç olmadığı kadar iyi düzeye çıkarmak ve muhteşem bir geleceğe kucak açmak için çalışacağım." şeklinde konuştu.
Trump ve Şiden ortak basın toplantısı
ABD ile Çin'in dünyadaki en önemli ve güçlü iki ülke olduğunu savunan Trump, birlikte iki ülke ve dünya için pek çok büyük ve iyi şeyler başarabileceklerini söyledi.
Çin lideri Şi ise uluslararası durumun "değişken ve çalkantılı" olduğuna dikkati çekerek, "ABD-Çin ilişkilerinde yeni bir sayfa açılması için Başkan Trump ile birlikte ikili ilişkilerin rotasını belirlemeye hazırım." ifadesini kullandı.Trump ile yapıcı bir Çin-ABD ilişkisi kurma konusunda yeni bir vizyon üzerinde mutabık kaldıklarını aktardı. Çin, kapılarını daha da açacaktır. ABD şirketleri, Çin'in reform ve açılım sürecine derinlemesine dahil olmuştur. Çin, ABD ile karşılıklı yarar sağlayan işbirliğini memnuniyetle karşılamaktadır." dedi.
Şi, açıklamalarında şu ifadeleri kullandı:
"Çin ile ABD, iki rakip ülke. Hem ABD ve hem Çin işbirliğinden kazanç elde edecekken karşı karşıya geldiğimizde zarar edeceğiz. İstikrarlı bir iletişim kurmanın önemini birbirimize ifade ettik. Böylece tüm dünyada barış ve refaha erişebiliriz. ABD-Çin ilişkilerine baktığımızda, kazan-kazan ve güven ilkesi çok önemlidir ki ilerleme sağlayabilelim. İki ülkenin nüfusu haricinde dünyanın geri kalanını ilgiledirmekte. İlişkilerimizin düzenli ve doğru yolda ilerlemesi önemlidir.
Şi'nin ardından kürseye gelen Trump da, açıklamasında şöyle konuştu:
"Bu benim için çok büyük bir onur. Özellikle Şi'ye teşekkür etmek istiyorum. O benim dostum. Benzeri görülmemiş bir güzellikte ev sahipliği yaptı. Yapıcı ve faydalı konuşmalar gerçekleştirdik. Konuştuğumuz konular arasında, ABD-Çin için olumlu ve faydalı konular vardı. Eski Çinli bilgelerin sözleri ABD'nin Yüce Mahkemesi'nde de yer almakta. Bu takdir iki yönlü gerçekleşti. Başkan George Washington taştan bir tablet hediye aldı ve Çinli bir yetkili için de 'halk içindeki bir kahraman' ifadelerini kullandı. Yüzyıllar boyunca bu karşılıklı saygı iki halkın da sahip olduğu yetenek ve bilginin teksili olarak gelişti. İki ülke arasında seyahat eden insanlar Çin Büyükelçisi'nin talebi üzerine Xinhua Üniversitesi'nde kullanıldı ki bu da Başkan Şi'nin mezun olduğu üniversite. Müttefikler olarak 2. Dünya Savaşı'nda Başkan Roosevelt Çin halkına 'büyük Çin halkı' olarak seslendi ki öylelerdi. İşte bu ticaret ve saygı bağları 250 yıl öncesine dayanıyor. İki ulusumuzu da katkıyla besleyecek temeller üzerine kuruldular..”
Çinde tarihi anlar:
Trump ve Şi’nin ortak basın toplantısında Trump devam ediyordu;
“Bu değerler üzerinden daha büyük bir refah ve mutluluk işbirliği kurabiliriz. Çocuklarımız için barış getirebiliriz. Bu yüzden Başkan Şi'ye yeniden teşekkür etmek istiyorum. Çok güzel bir ev sahipliği yaptınız. Bu fırsatı sizi Beyaz Saray'a davet ederek kullanmak istiyorum. Eylül ayında sizi Beyaz Saray'da ağırlamak isteriz. Çok özel bir ilişkiye sahibiz, teşekkürler Başkan Şi."
Bu arada Rusya Devlet Başkanı Putin’in de Çin’i ziyaret edeceği açıklandı. Bu görüşmeden ne gibi sonuçlar çıkacak, yine bekleyip göreceğiz.
...
Yazarın tüm yazıları için tıklayınız