Fransa'da lise ve üniversite öğrencilerinin eğitim sistemine daha fazla yatırım yapılması talebiyle başlattığı protestolar veliler, öğretmenler, çiftçiler ve sendikaların da katılımıyla ülke genelinde yayılırken, bazı kentlerde göstericiler ile polis arasında çatışmalar çıktı. .
Öğrenciler, veliler ve sendikaların katıldığı gösterilerde sınıfların kalabalık olması, öğretmen açığı ve bakımsız okul binaları protesto ediliyor.
Yerel basına göre gösteriler 30'dan fazla kent ve kasabaya yayıldı. Marsilya, Nice, Nantes, Lyon ve Paris'in de aralarında bulunduğu kentlerde on binlerce kişinin sokağa çıkması bekleniyor.
Fransa Eğitim Bakanlığı, ülke genelinde 891 okulda derslerin tamamen veya kısmen durdurulduğunu açıkladı. Lise öğrencilerinin sendikalarından Union Syndicale Lyceenne ise bin 800 lisenin bloke edildiğini veya kapatıldığını, üniversitelerin yüzde 90'ında da benzer eylemler yapıldığını öne sürdü.
Yerel basında yer alan haberlere göre, 17 Eylül'de başlayan ve ülkenin farklı şehirlerine yayılarak büyüyen eylemlere 6 Ekim itibarıyla çiftçiler, işçiler, öğretmenler ve veliler de katıldı.
Başta eğitim sendikaları olmak üzere çok sayıda sendikanın çağrısıyla binlerce kişi Nantes, Lyon, Marsilya, Paris gibi büyük şehirler dahil birçok yerde eylemci gençlerin yanında olmak için sokağa çıktı.
Pankartlar ve sendika bayrakları ile yürüyüş yapan eylemciler, hükümetten lise öğrencilerinin taleplerinin karşılanmasını istedi. Paris Emniyet Müdürlüğü başkentteki destek yürüyüşüne 20 ila 40 bin kişinin katılacağını tahmin ettiğini açıkladı.
Lyon'da barikat ateşe verildi
Lyon'daki gösterilerde polis ile protestocular arasında çatışma çıktı. Güvenlik güçlerinin kalabalığı dağıtmak için çeşitli müdahale araçları kullandığı görülürken, bir sokak barikatı ateşe verildi. Polis ekiplerine havai fişekler de atıldı.
Rennes'de ise çevik kuvvet polisleri göstericilere karşı tazyikli su kullandı.
Strasbourg'da da polis ile göstericiler arasında arbede yaşandı. Reuters'a göre bazı göstericiler polise havai fişek ve patlayıcı maddeler attı.
Lille'de ise bazı çöp konteynerleri ateşe verildi. İtfaiye ekipleri yangınlara müdahale ederken polis bölgede güvenlik önlemi aldı.
Protestolar neden başladı?
Gösteriler, ilk olarak geçen ay Paris bölgesindeki liselerde eğitim koşullarına ilişkin eylemlerle başladı. Daha sonra lise öğrencilerinin sendikalarının çağrısıyla ülke çapına yayıldı ve üniversite öğrencileri, veliler ve büyük sendikalar da eylemlere katıldı.
Öğrenciler, sınıfların aşırı kalabalık olmasından, öğretmen ve diğer personel eksikliğinden ve okul binalarının bakımsızlığından şikayet ediyor. Union Syndicale Lyceenne, yükseköğretimde 150 bin yeni kontenjan açılması, okulların acil onarımı için 10 milyar avro ayrılması ve çok sayıda öğretmen istihdam edilmesi taleplerini dile getiriyor.
Bazı öğrenciler ise taleplerinin yalnızca eğitim bütçesiyle sınırlı olmadığını, geleceklerine ilişkin daha geniş kaygılar taşıdıklarını belirtiyor.
Protestolarda 215 öğrenci yaralandı
Protestolar sırasında öğrenciler ve polis arasında yaşanan çatışmalar da ülke gündeminin önemli başlıklarından biri haline geldi.
BBC'nin aktardığına göre son bir haftada 215 öğrenci yaralandı ve 5 binden fazla kişi gözaltına alındı. İçişleri Bakanı Laurent Nuñez ise 700'den fazla polis memurunun yaralandığını ve gösterilerle bağlantılı şiddet olayları nedeniyle 6 binden fazla kişinin gözaltına alındığını açıkladı.
Öte yandan polis müdahalelerine ilişkin de soruşturmalar yürütülüyor. Fransa'nın Ulusal İnsan Hakları Danışma Komisyonu (CNCDH), güvenlik güçlerinin "orantısız güç kullanımı" ve usule ilişkin ihlaller konusunda ciddi endişe duyduğunu açıkladı.
15 yaşındaki öğrencinin eli koptu
Protestolar sırasında yaşanan en ciddi olaylardan biri pazartesi günü ülkenin kuzeyindeki Lens kentinde meydana geldi.
15 yaşındaki bir öğrencinin, polis ile öğrenciler arasındaki çatışma sırasında kullanılan GMD tipi bir el bombası nedeniyle elini kaybettiği bildirildi.
Olayla ilgili farklı anlatımlar bulunuyor. Yerel yetkililer, öğrencinin bombayı yerden aldığı sırada patlamış olabileceğini belirtirken, öğrenciler polisin bombayı doğrudan öğrenciye doğru attığını savundu.
Olayla ilgili soruşturmayı Fransa Ulusal Polis Genel Müfettişliği (IGPN) yürütüyor.
Hükümet talepleri görüşmeye hazırlanıyor mu?
Başbakan Sebastien Lecornu, protestoların ardından bakanlara öğrencilerin taleplerini ele alma talimatı verdiğini söyledi.
Hükümet, öğretmenlerin devamsızlığı durumunda yerlerine öğretmen atanması, yaklaşık 10 saate ulaşan okul günlerinin uzunluğunun gözden geçirilmesi ve öğle aralarının uzatılması gibi konuları değerlendirecek.
Ancak protestoların, Fransa hükümetinin kamu harcamalarını azaltmaya çalıştığı bir dönemde büyümesi, öğrencilerin taleplerinin ne ölçüde karşılanabileceği konusunda soru işaretleri yaratıyor.
Ülkede cumhurbaşkanlığı seçimlerine yaklaşık altı ay kala devam eden gösterilerin, hükümet üzerindeki baskıyı artırması bekleniyor.